[RSL] subs. m. f., a Verg usu, fortasse quoque ab Obseq, ad auis pertinere potuit Serv Aen 4.462. sane 'sola' contra genus posuit. Lucanus «et laetae iurantur aues bubone sinistro» (5.396), item Ouidius «infandus bubo». et hoc est in usu; sed Vergilius mutauit, referens ad auem: plerumque enim genus relicta specialitate a generali sumimus, ut si dicas 'bona turdus' referendo ad auem. Dub Nom 759. bubo auis generis feminini, ut Virgilius: «solaque culminibus ferali carmine bubo».; interdum ut ambiguum inuenitur Prisc Gramm 141. bubo, damma, panthera in utroque genere promiscue sunt. 206. hic et haec bubo. FORMA būbo; bufo, bufusEM Gloss 5.272.40. bubo ... uel gufo (bufo cod.); bobo Gloss 2.517.48.; bubu Gloss 5.347.40. ETYMreduplicatio onomatopoeietica a bubonis uoce Varro Ling 5.75. ab suis uocibus ut haec: upupa, cuculus, coruus, hirundo, ulula, bubo. Isid Orig 12.7.39. Bubo a sono uocis conpositum nomen habet.; Gr. βύας, βῦζα. DLAT bubilare. DROMcast. búho, it. gufo, bifonchiare 'crepare uel fremere'; port. bufo, rum. bufa. *gufo > it. gufo 'noctua', gufaggine 'timidus', gufare 'illudere uel irridere'; cast. autilloForcabsolute reiciturCorP. [FREQ humilis 57indicia3,6/d.c.m. 29-19 Verg] a Vergilio introductum, scriptis technicis (historia naturali, medicina) frequenter apparuit; scriptis litterariis narrando aptis, usibus doctis (carmine heroico) magis inuenitur, satyricis et usibus quotidianis absens; inde a saec. I aec. exhibita magis saec. I-II ec. usitatur.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
argumentalis
5
0,78
dramatica
1
2,2
exponens
20
6,7
lyrica
2
7,1
narratiua
29
5,3
diachronica
I aec.
2
0,72
I-II ec.
35
9
III-V ec.
20
2,3
diaphasica
docta
14
6,7
media
43
3,2
diastratica
litteraria
37
2,8
technica
20
7,3
modus
prosa
41
3
uersu
15
7,7
¶a1 (Bubo bubo) nocturnae auis rapacis genus — búho real [HYPERauis rapaxHYP→axio, buboa3SIMaegocephalusDOM feralis, funebris, gemulus, nocturnus] 29-19 Verg Aen 4.462. nox cum terras obscura teneret, solaque culminibus ferali carmine bubo saepe queri et longas in fletum ducere uoces. 92 Sil 13.598. hic dirae uolucres ... et multus bubo. 330 Arnob 2.59.2. quid in mundo faciunt bubones inmussili buteones? → Gloss 2.570.36. genus auis. a noctua, quae prior scriptis apparuit, magnitudine differebat, quae minor bubone erat → Serv Aen 12.863. Culminibus desertis noctuam dicit, non bubonem; nam ait «alitis in paruae»: bubo autem maior est. Isid Orig 12.7.40. Noctua ... non est bubo; nam bubo maior est. sed cum aliis rapacibus auibus nocturnis differentiae obscurae sunt 430 Hier Epist 106.63. ubi apud nostros et Graecos legitur, «factus sum sicut nycticorax in domicilio», apud Hebraeos dicitur, «factus sum sicut noctua in ruinosis». Plerique bubonem contentiose significari putant. → Ps Dosith Vat 436. νυκτικόραξ, bubo. Gloss 2.517.48. νυκτικόραξ. 5.443.53. nomen auis est nocturnae ominosae, id est nycticorax. 2.31.26. γλαύξ. 3.319.66. ἐρημοβόας. 5.272.40. bubo ... uel rurex siluester. uox illi propria erat querula sicut gemitus uel planctus — de voz quejumbrosa [DOM gemulus] 25 Ov Am 1.12.19. raucis bubonibus. 50-60 Calp 6.8. uocalem superet si dirus aedona bubo. 79 Plin Nat 10.34. bubo ... nec cantu aliquo uocalis, sed gemitu. 62-65 Lucan 6.689. latratus habet illa uox canum gemitusque luporum, quod trepidus bubo, quod strix nocturna queruntur. 125 Apul Flor 13. modo occinunt et occipiunt carmine ... bubones gemulo. → Serv Aen 4.462. bubonis cantus ... aut fletum imitatur, aut gemitum. cuius uocem agere bubilare nominabatur → Anth 762.35. bubihorrendum ferali murmure bubo. nocturna auis erat [DOM nocturnus] 8-9 Ov Ib 223. sedit in aduerso nocturnus culmine bubo, funereoque graues edidit ore sonos. 79 Plin Nat 10.34. nocturnae aues ... noctuae, bubo, ululae. 125 Apul Flor 13. cantum ... bubonibus nocturnum. → Gloss 4.594.35. auis nocturna. feralis uel funebris [DOM feralis, funebris] 2-8 Ov Met 6.432. Eumenides strauere torum, tectoque profanus incubuit bubo thalamique in culmine sedit. 15.791. tristia mille locis Stygius dedit omina bubo. 80-90 Stat Theb 3.511. feralia bubo damna canens. 390 Amm 30.5.22. bubo culminibus regii lauacri insidens occentansque funebria. auis mystica et elusiua, locorum secretorum soliuagorumque incola 79 Plin Nat 29.82. quis enim, quaeso, ouum bubonis umquam uisere potuit, cum ipsam auem uidisse prodigium sit? 430 Hier Epist 107.2. Dii quondam nationum cum bubonibus et noctuis in solis culminibus remanserunt. → Isid Orig 12.7.39. Bubo ... auis feralis ... in sepulcris die noctuque uersatur, et semper commorans in cauernis. Gloss 5.349.8. aues in palustris. 4.602.22 nomen auis nocturnae uel qui in paludes moratur. prodigiorum nuntiatrix et quae timorem afferebat 350 Obseq 27a. Romae bubo et alia auis ignota uisa. 40. Auis incendiaria et bubo in urbe uisae. 26. a.u.c. 619. Bubonis uox primum in Capitolio dein circa urbem audita. Quae auis praemio positi ab aucupe capta combustaque; cinis eius in Tiberim dispersus. 384 Hier Epist 40.2. Placet mihi de laruis, de noctua, de bubone, de Niliacis ridere portentis. a2eius uox cum diris ominibus sane coniuncta est [HYPER oscen DOM Capitolium, culmen] 2-8 Ov Met 5.550. pennas foedaque fit uolucris, uenturi nuntia luctus, ignauus bubo, dirum mortalibus omen. 10.453. ter omen funereus bubo letali carmine fecit. 62-65 Lucan 5.396. tonat augure surdo, et laetae iurantur aues bubone sinistro. 79 Plin Nat 10.34. bubo, funebris et maxime abominatus publicis praecipue auspiciis. 10.36. urbem in annalibus inuenimus ... bubone uiso lustratam esse. 92 Sil 8.634. obseditque frequens castrorum limina bubo. 350 Obseq 46. Bubone in urbe uisa urbs lustrata. 394-404 Claud In Eutr 2.407. infaustoque iubet bubone moueri agmina. → Serv Aen 4.462. bubo si cuius aedes insederit et uocem miserit, mortem significare dicitur. ... non enim omni modo malum est bubonis omen; cantus autem eius aut fletum imitatur, aut gemitum: tacens autem ostendit felicitatem. Philarg Verg Georg 1.470. striges aut bubones nocte gaudentes. Schol Bern Ecl 5.470. Inportunae uolucres, id est striges et bubones, nocte gaudentes. Isid Orig 12.7.39. ignauus bubo dirum mortalibus omen. Gloss 4.594.35. auis ... malesaga, mali hominis, quam quidam bufo dicunt. a3 (Asio capensis) palustrem bubonem interdum designauit — búho de pantano [HYPERbuboa1] → Gloss 5.349.8. aues in palustris. 4.602.22 nomen auis nocturnae uel qui in paludes moratur. b MED ut auis magica, eius corpore medici usi sunt, praesertim ungues, quae ab orientali sapientia contra serpentum morsus uel febrium accensus utiles essent [DOM digitus, Medi] 79 Plin Nat 28.228. quartanis Magi excrementa felis cum digito bubonis adalligari iubent. 29.81. contra serpentes ... bubonis pedes usti cum plumbagine herba. 29.81. cinis e capite bubonis in mulso potus cum lilii radice, si Magis credimus. 370 Plac Med. Cattae stercus cum ungula bubonis in collo uel brachio suspensum quartanam post septimam accessionem discutit. item, sicut plerumque inter Romanos, eius sanguis ad capillos recreandos uel fouendos utilis credebatur 79 Plin Nat 29.82. sanguine quidem pulli bubonis etiam crispari capillum promittunt. uel remedium contra uulnera, quorum coagulatio per eius cerebri applicationem quodam modo induceretur 79 Plin Nat 30.118. bubonis cerebrum ... mire uulnera dicitur glutinare. quia in tenebris uidebat, oculorum suorum cinis oculo humano claritatem promittebat 79 Plin Nat 29.127. bubonis oculorum cinis collyrio mixtus claritatem oculis facere promittitur. antea eius uiscera magicis ritibus usa sunt [DOM strix] 63-65 Sen Med 733. serpentium saniem exprimit miscetque et obscenas aues maestique cor bubonis et raucae strigis exsecta uiuae uiscera. 125 Apul Flor 13. c1auis mythologica fuit in quam Ceres uel Proserpina Ascalaphum Acherontis filium conuerterunt, quia is Proserpinam malum granatum gustauisse prodidit, quare ea Inferis permanere condemnata est → Lact Theb 3.511-512. Indignata Ceres conuertit Ascalaphum in bubonem. Serv Aen 4.462. in hanc autem auem conuersus est Ascalaphus Acherontis, uel ut quidam uolunt Stygis filius, ira Cereris, cum Proserpinam prodidisset malum granatum de pomario Ditis gustauisse. Schol Lucan B 6.740. Proserpina irata in bubonem est uersus Scalaphus. c2animal Iudaeis immundum fuit [HYPERimmundum Iudaeis animal] 390-406 Vulg Leu 11.17. de auibus comedere non debetis ... bubonem.
Linguae Latinae Historicum Lexicon 