Saltar al contenido

Linguae Latinae Historicum Lexicon


[LLHL] carnaliter

[RSL] 
adu. ETYM carnalis. DLAT incarnaliter. [FREQ media 224indicia 13/d.c.m. 197 Tert] uocabulum scriptis litterariis argumentando proprium, necnon narrando exponendo, usibus praesertim mediis, quandoque quotidianis, saepissime prosa; inde a saec. II ec. fine apparet, saepe apud Christianos auctores.
Variatioindiciap/d.c.m. subc.
operumargumentalis21129
exponens51,7
narratiua81,5
diachronicaI-II ec.51,3
III-V ec.21923
diaphasicamedia22216
quotidiana23,5
diastraticalitteraria22316
technica10,36
modusprosa22115
uersu31,5
   ¶ a CHRIS modum hominis temporalem contra spiritalem, quomodo agat uel cogitet secundum mundi res, itaque animae infirmitatem contra mundi corruptionem, id quod caro apud Christianos significatur — expresó la circunstancia terrenal del ser humano frente a la circunstancia espiritual, la manera en que se actúa o piensa según se atienda a los dictados de la materia, y por tanto a las debilidades humanas frente a sus seducciones, a la carne en suma en sentido cristiano, terrenalmente, carnalmente o en el mundo de lo material [REL corporaliterb1, sensibiliter, temporalitera1,a2 SIM incarnaliter ANT spiritalitera] 197 Tert Adu Iud 6.1. sequitur ut ... carnaliter populo Israeli superueniret tempus, quo legis antiquae et caeremoniarum ueterum praecepta cessarent. 208-212 Tert Resurr 9.1. Nemo enim tam carnaliter uiuit quam qui negant carnis resurrectionem. 380-420 Physiol 15.15. Qui ergo carnaliter uiuunt, diabolicis operibus occupati ... cum illo peribunt. 412-427 Aug Ciu 17.7. Christo Iesu Domino nostro per nouum testamentum non carnaliter, sed spiritaliter regnaturo. 
b etiam modum eius qui contra Christianorum religionem uiuit, siue deis antiquis credens siue nullis — también indica el estado de quien vive ajeno a la religión cristiana, en el mundo pagano o ateo 410-419 Aug Serm 4. carnaliter senserunt, et fecerunt sibi imagines fantasmatum suorum.
quae differentia inter Antiquum et Nouum Testamentum clarescit, cum secundum Antiquum carnaliter uiuatur uel cogitetur, secundum Nouum spiritaliter — esta distinción se refleja en la oposición entre Antiguo y Nuevo Testamento, aplicándose al primero carnaliter y al segundo spiritaliter 410-419 Aug Serm 4. qui uero carnaliter uiuunt, carnaliter credunt, carnaliter sperant, carnaliter diligunt, adhuc ad uetus testamentum pertinent.
sic etiam significatur cum carnaliter sentire, intellegere, sapere inuenias, quae omnia secundum antiquos deos Romanos uel Graecos, immo secundum Antiquum Testamentum, uiuere exprimunt, praesertim de Iudaeis, i. e. sicut Christianus minime uiuere uel cogitare — se encuentra este contenido en las combinaciones carnaliter sentire, intellegere, sapere, equivalentes a encontrarse en una mentalidad pagana o aferrada al Antiguo Testamento, identificado con la mentalidad judía, es decir, no pensar o sentir como un cristiano 354-430 Aug Serm 6. cum ergo carnaliter adhuc saperet Petrus ... negauit dominum ter. 370-420 Hier Epist 121.10. Frustra autem inflatur et tumet sensu carnis suae, carnaliter cuncta intelligens, et traditionum iudaicarum deliramenta perquirens.
c differentiae de rebus materialibus et de orbe spiritali certe intelleguntur, de eo qui ostendit et de eo quod ostenditur, quippe quod in materia apparet rectum et litterale est, at sensus eius materiam superat et symbolum attigit. Natura symbolum orbis spiritalis est, et quaecumque dicantur allegorice interpretari possunt — en el fondo, se aprecia una distinción entre mundo aparente y mundo ideal, entre representante y representado, según la cual lo que aparece en el mundo terrenal es lo objetivo, lo literal, pero su significado trasciende lo meramente físico y alcanza una esfera simbólica. La naturaleza llega a ser el símbolo de un mundo espiritual, y toda expresión material se puede entender de manera alegórica 198-204 Tert Bap 7.2. in nobis carnaliter currit unctio sed spiritaliter proficit.
adeo ut litteraliter intellegas — hasta el punto de poderse traducir como literalmente [SIM historice1b, litteraliterb ANT figurate, spiritaliterb] 385 Peregr Aeth 46.2. inchoans a Genese per illos dies quadraginta percurret omnes Scripturas, primum exponens carnaliter et sic illud soluens spiritualiter.
d immo ad litteram — o incluso al pie de la letra [SIM →ad litteram] 393-416 Aug Gen ad litt 4.13.24. tam carnaliter agebant Hebraei, ut eo die Dominum saluatorem nostrum uidentes operari criminarentur.
quare oppositio, quae inter carnaliter et spiritaliter constat, aliquid nouum producit, quasi hermeneuma: id quod dicitur uel legitur aliud sensum uerissimum tegit — en este sentido, la oposición carnaliter-spiritaliter cobra una nueva dimensión, ya casi hermenéutica, en la que la expresión, leída o hablada, encubre el auténtico significado de la misma 354-430 Aug Serm 4. omnis enim figurata et allegorica lectio uel locutio aliud uidetur sonare carnaliter, aliud insinuare spiritaliter.

Ad portam Latinam ...