[RSL] sadu. ETYM corporalis. [FREQ humilis 119indicia8,9/d.c.m. 60 Petron] uocabulum scriptis litteraris argumentando proprium, semper prosa, usibus mediis; inde a saec. I ec. apparet, paucis auctoribus, praesertim Christianis, usitata.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
argumentalis
109
22
exponens
1
0,36
narratiua
9
1,9
diachronica
I-II ec.
4
1
III-V ec.
115
17
diaphasica
media
118
11
quotidiana
1
2,3
diastratica
litteraria
118
11
technica
1
0,37
modus
prosa
119
10
¶aad corpus referente modo — corporalmente [ANT→intellectualiter] 60 Petron 61.7. ego non mehercules corporaliter aut propter res uenerias curaui, sed magis quod benemoria fuit. 397-401 Aug Conf 13.32.47. sic uiro factam esse etiam corporaliter feminam. Petronii auctoris testimonium ad deos Romanos unum refert multumque proximum antecedit, quod in fine saec. II ec. inuenitur, cum corporaliter a solis Christianis auctoribus usitatum est; quod inde a principio cum uenere coniunctum fuit, ideo saepe, quasi carnaliter, contra spiritaliter positum est, quod de anima loquitur — el testimonio de Petronio es el único de religión tradicional, y muy anterior al siguiente, de finales del s. II ec., cuando corporaliter se convierte en patrimonio exclusivo de escritores cristianos; ya desde un principio, como se ha visto, aparece unido al sexo, y por ello, al igual que ocurre con carnaliter, aparece en general opuesto a spiritaliter, el mundo del alma 208-212 Tert Resurr 23.3. cum ita nos mortuos faciat spiritaliter ut tamen et corporaliter quandoque morituros agnoscat. b1at peccatum contra uirtutem minime significauit, sine doctrina hunc modum quo res sunt exprimens — sin embargo, no significó expresamente una oposición del pecado frente a la virtud, sino que se sitúa en un plano bastante descargado de ideología, para indicar en la realidad de las cosas o materialmente [REL→carnalitera] 210-213 Tert Anim 9.4. ostensa est mihi anima corporaliter ... tenera et lucida et aerii coloris, et forma per omnia humana. 404 Ambr Epist 110.7. uellem abs te audire quid sentias. uide quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. b2qui usus cum uerbis ad perceptionem pertinentibus inuenitur, quasi physico modo — con verbos del mundo de la percepción: físicamente [REL→carnalitera] 391-392 Aug Gen ad litt 2.5. corporaliter sonuit uox dicentis Dei: fiat lux. 395 Ambr Obi Theod 21. Non enim Deus inclinat aurem suam, ut audiat corporaliter. c1ad Vetus Testamentum pertinuit, quasi carnaliter — al igual que lo hizo carnaliter, para indicar el ámbito histórico del Antiguo Testamento 398 Aug Serm 4.10. illi qui corporaliter ea tenuerunt, ad uetus testamentum pertinuerunt. physicum modum, ut Iudaei id comprehendebant, referrens contra Christianorum spiritalem — refiriéndose a la manera física en que los judíos lo interpretaban, frente a la manera espiritual de los cristianos 399 Aug Iob 30. omnes istos spiritales fructus accepit ecclesia, ... quae corporaliter Iudaei obseruare cogebantur, sabbatum, circumcisionem, et uictimas, et cetera huiusmodi spiritalium ciborum. c2ideo rerum sensus contra spiritalem sensum opponere facile fuit, immo sensum ad litteram expressum contra symbolicam lectionem proferre — por ello resultó fácil oponer el significado de la circunstancia material a la circunstancia ideal, la interpretación literal a la interpretación simbólica, literalmente [SIM→litteraliterb] 391-392 Aug Gen ad litt 8.1.1. Una eorum qui tantummodo corporaliter paradisum intellegi uolunt: alia eorum qui spiritaliter tantum; tertia eorum qui utroque modo paradisum accipiunt; alias corporaliter, alias autem spiritaliter. quare hominis historia apud Christianos inuenitur, qua res ipsae symbolice uiderentur factiae uel nuntiatae — se encuentra así una historia de la humanidad desde el punto de vista cristiano en la que unos hechos reales estaban destinados a ser interpretados simbólicamente 391-392 Aug Gen ad litt 8.4.14. Aliud quam erant illa omnia significauerunt, sed tamen etiam ipsa corporaliter fuerunt. d IUS (ab etymologia) in praesentia — corporalmente o en persona → Cod Iust 2.27.1. Si ... cauisti nullam de cetero te esse controuersiam facturum, idque etiam iureiurando corporaliter praestito seruare confirmasti. at ad illum usum ueterem magis retulit qui ad modum rerum pertinebat — pero lo normal es que recuerde aquel primer uso que remitía a una circunstancia real o material: de hecho → Dig 41.2.23.1. In his, qui in hostium potestatem peruenerunt, in retinendo iura rerum suarum singulare ius est: corporaliter tamen possessionem amittunt: neque enim possunt uideri aliquid possidere, cum ipsi ab alio possideantur. immo discrepantiam significauit inter id quod re factum est et id quod lege iustum uidetur — incluso indicó una oposición entre la circunstancia de facto y la que prescribe la ley, como 'de hecho' se opone a 'de derecho' [DOM iustus] → Dig 41.2.24. seruus ... ignoranti tibi non corporalem possessionem, sed iustam potest adquirere.