[RSL] subs. n. ETYM κυμβίον 'poculum minutum'. [FREQ humilis 24indicia1,7/d.c.m. 30-15 Prop] uocabulum scriptis litterariis narrando aptum, necno lyricis aliisque, magis pro rata parte uersu quam prosa, omnibus usibus praecipue doctis; ab antiquariis usitatur, a Macrobio praesertim, qui uocabulum rarissimum inter Romanos esse affirmat Macr Sat 5.21.2. de carchesiis cymbiisque quae apud Latinos haud scio an umquam reperias, apud Graecos autem sunt rarissima. 5.21.7. nec cymbia in nostro sermone reperies: est enim a graecorum paucis relatum.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
exponens
2
0,7
lyrica
3
13
narratiua
18
3,5
satirica
1
5,2
diachronica
I aec.
4
1,5
I-II ec.
5
1,3
III-V ec.
15
2,2
diaphasica
docta
19
9,1
media
4
0,4
quotidiana
1
2,4
diastratica
litteraria
23
2,1
technica
1
0,4
modus
prosa
16
1,4
uersu
8
4,5
¶apoculum in nauis formam confectum, uino potando aptum — copa en forma de barquilla, utilizada sobre todo para beber vino [HYPERuas potoriumDOM uino potando aptum mustum; aureum] 30-15 Prop 3.8.4. furibunda mero ... in me proicis insana cymbia plena manu. 85-103 Mart Epi 8.6.2. ficta saguntino cymbia malo luto. 283 Nemes Ecl 3.59. roseo silenus cymbia musto plena ... hausit. → Gloss 4.34.48. cymbia species poculorum. 5.178.13. poculorum sunt genera ex quibus cymbia pocula dicta sunt ex similitudine cumbae nauis. auro uel argento concinnatum saepe erat, quandoque caelatum — era habitualmente de oro o plata, a veces cincelada 29-19 Verg Aen 5.267. cymbiaque argento perfecta atque aspera signis. → Mart Epigr 8.6.2. Dig 34.2.32.1. cymbia argentea crustis aureis illigata. uox litteraria uulgo Romano fortasse inusitata. Et locus inter alia pocula dari minime potest; quod nauis forma ei concedatur (ut nauis a Theodor Panofka designata: num poculum talem formam praebere posset?), a mixtione inter κύμβη 'barca seu cumba' et κυμβίον 'poculum paruum', unde 'poculum in cumbae formam concinnatum' oreretur — palabra literaria y seguramente inusual para la población común. Y no se le puede dar un lugar específico entre las palabras que indican vaso o copa; el hecho de que se le adjudique la forma de barquilla (como la dibujada por Theodor Panofka; ¿cómo una copa puede tener tal forma?), puede ser debido a un cruce entre el significado de κύμβη 'barca' y el de κυμβίον 'taza de pequeño tamaño', con lo cual resultaría en concebirlo como una copa en forma de barca → Isid Orig 20.5.4. cymbia pocula dicta sunt ex similitudine cymbae nauis. Lact Pla The. cymbia pocula nauibus similia, ut et ipsa nominis figura indicat diminutiue a 'cumba' dicta. at Romani grammatici eam similitudinem non ignorabant, quippe cum naustibulum 'poculum in nauis formam concinnatum' etiam cognouissent — los gramáticos romanos no ignoraron esta similitud, pues conocieron también naustibulum 'vaso en forma de barca' → Paul Fest 169. naustibulum uocabant antiqui uas aluei simile uidelicet a nauis similitudine. non solum uino potando aptum esse scimus, cum Vergilii «spumantia cymbia lacte» legissemus — no fue utilizado exclusivamente para beber vino, como se aprecia en el uso virgiliano «spumantia cymbia lacte» 29-19 Verg Aen 3.66. inferimus tepido spumantia cymbia lacte. 80-90 Stat Theb 6.212. rapto gratissima cymbia lactis. 283 Nemes Ecl 1.68. spumantia cymbia lacte. bansatum funale in cumbae formam concinnatum — lámpara en forma de barquilla dotada de un asa [HYPERfunale] 125 Apul Met 11.10.3. aureum cymbium medio sui patore flammulam suscitans largiorem. 11.4.11. cymbium dependebat aureum, cuius ansulae ... insurgebat aspis.