Saltar al contenido

Linguae Latinae Historicum Lexicon


[LLHL] harpago, onis

[RSL] 
subs. m. FORMA arpago; f. harpaga, ae. ETYM ἁρπάγη 'hamus, ancon' →HARP-. DROM cat. arp(i)ó, esp. arpeo, fr. harpon > esp. arpón, it. arpagone 'ancora parua'. [FREQ minima 10indicia 0,64/d.c.m. 200 Plaut] uocabulum et scriptis litterariis narrando exponendo (historiae) aptum, usibus mediis, praecipue prosa; et technicis ad historiam naturalem pertinentibus apparet; inde ab initiis inuenitur.
Variatioindiciap/d.c.m. subc.
operumdramatica12,2
exponens30,89
narratiua61,1
diachronicaIII-II aec.12,5
I aec. 41,4
I-II ec.30,75
III-V ec.20,23
diaphasicamedia90,75
quotidiana11,7
diastraticalitteraria70,52
technica31
modusprosa91,6
uersu10,5
   ¶ cum falce coniunctum a1 machinam naualem designauit qua hostium nauigia melius adorirentur, in anconis seu hami formatam — designó un instrumento de guerra empleado para abordar naves enemigas, consistente en un gancho o garfio, el arpeo [HYPER machina naualis SIM manicad, manus ferreaa] 45 Caes Ciu 1.57.2. Hi manus ferreas atque harpagones parauerant. 79 Plin Nat 7.209. rostra addidit Pisaeus Tyrreni, ancoram Eupalamus, ... harpagones et manus Pericles Atheniensis. 390 Veg Mil 4.44. falces et harpagones aliaque naualia genera telorum. → Gloss 2.23.23. <h>arpago κρέαγρα. 5.339.14. harpago uel clauo. 
a2 et machinam muralem designauit hamis compositam — se aplicó a otra máquina militar, compuesta de ganchos y utilizada en tierra [HYPER machina muralis SIM lupusc, manus ferreab] 78 Sisenna Hist 82. Falces iniectas conminuunt, pluteos propius conlocatis harpagis deiciunt. 52-51 Caes Gall 7.81.1. magno cratium, scalarum, harpagonum numero effecto. 48 Bell Hisp 16.2. fecerunt ... harpagones ad casas quae stramenticiae ab nostris hibernorum causa aedificatae. 50 Curt 4.2.12. Ferreae quoque manus, harpagonas uocant, quas operibus hostium inicerent, coruique et alia tuendis urbibus excogitata praeparabantur. 390 Veg Mil 2.25. legio habet ferreos harpagonas, quos lupos uocant, et falces ferreas confixas longissimis contis, item ad fossarum opera facienda bidentes ligones.
a3 antea ad Amorem conuenerat, qui arma dolosque praeparat, hamis adiunctis — ya antes se había usado ya para referirse al Amor, que tiende sus armas o trampas, entre ellas sus garfios 200 Plaut Trin 239. Amor ... cupidum hominem postulat se in plagas conicere ... blandiloquentulus, harpago, mendax.
b curuum ferramentum designauit quo uarie usitabatur, quale is qui in puteo orbiculo pendet — designó un gancho de usos diversos, como el que se colgaba de la garrucha para extraer agua de un pozo [HYPER uncusa SIM →harpaxd] → Dig 33.7.12.21. Canales autem et harpagones et amas instrumento contineri constat.
cum arripere coniuntum c electrum resina — ámbar [HYPER resina SIM →electruma] → Isid Orig 16.8.7. sucinus uocari ... a quibusdam harpaga, eo quod adtritu digitorum accepta caloris anima folia paleasque et uestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum.
incertum d mulieris monile — collar de mujer [HYPER ornamentum feminae] → Isid Diff 1m.382. Monile dicitur harpago a monendo, eo quod moneat mulierem esse sub potestate uiri.

Ad portam Latinam ...