Saltar al contenido

Linguae Latinae Historicum Lexicon


[LLHL] intellegibiliter

[RSL] 
adu. FORMA intelligibiliterx1, comp. intellegibilius Aug In Psalm 105.13. ETYM intellegibilis. [FREQ minima 12indicia 0,72/d.c.m. 359 Mar Victorin] uocabulum scriptis litterariis argumentando aptum, quandoque narratiuis exponentibusque, usibus mediis, semper prosa; in fine Antiquitatis tantum inuenitur. 
Variatioindiciap/d.c.m. subc.
operumargumentalis91,2
exponens10,34
narratiua20,37
diachronicaIII-V ec.121,3
diaphasicamedia120,87
diastraticalitteraria110,8
technica10,36
modusprosa120,83
   ¶ a CHRIS intellectualiter, i. e. Christianae animae modus, fidei comprehendendi pollens; ergo multis aliis aduerbiis contrarium est, rerum naturam per sensus adquirendi modum exprimentibus, immo sacrorum scriptorum litteram sequentibus, nam id quasi symbolicus modus est per quem sacra scripta comprehendenda sunt, magis quam de ratione disputanda — figuradamente, como medio que tiene el alma cristiana de comprender la naturaleza del mensaje divino, más que en su relación con la razón; por ello, se puede poner en relación con otros muchos adverbios que oponen la recepción de la realidad a través de los sentidos, o a través de la lectura literal de los textos sagrados, a su auténtico significado, que ya está en el terreno de lo simbólico; intellegibiliter no representa el ámbito de la razón, sino el de la comprensión del mensaje del dios cristiano [REL  →figurate  SIM  →intellectualiter] 380-420 Calch Tim 137. cum in exemplari, hoc est intellegibili mundo, inferioris naturae semina intellegibiliter extent. 412-427 Aug Ciu 11.19. Inter illam uero lucem, quae sancta societas angelorum est inlustratione ueritatis intellegibiliter fulgens. → Prisc Instit 3.135. generales et speciales formas rerum, quae in mente diuina intellegibiliter constiterunt antequam in corpora prodirent.
b perraro, apud grammaticos et coniectores symbolice — simbólicamente [REL →figurate SIM →symbolice1] → Philarg Verg Ecl 3.1. per Damoetam Theocritus intellegibiliter agnoscitur, qui fistulam suam donauit.

Ad portam Latinam ...