[LLHL] ocius

[RSL]
adu. FORMA ōcius; sup. ocissime^x19 Prisc Gramm 80. ocius ocissime. 88. superlatiua maxime, minime, ocissime.; ocissume Sall Iug 25.5.; oxime Paul Fest 211. Oxime ocissime.; adu. positiuum ociter^x3 refectum Apul Met 1.23., 6.25. Opt Porf Carm 22.25. Serv Aen 9.400. ocius pro 'ociter'. Gloss (in indice) ὀξύτερον ociter (ocius). ὀξύτατα ociter (quam ocissime). ETYM PIe. *h1oh1k-u- 'uelox', *h1oh1k-ios- 'uelocior'; quod pertinet ad PIe. *h1k- siue *h3k- 'equus'; PIt. *ōk^DVaan, gr. ὠκύς, ὤκιστος; uide etiam accipiter in etym.; forma comparatiua speciosa est, nomine genuino comparationem non afferente dubitantibus grammaticis, positiuo non apparente, ideo antiqui a Graeco ὠκύς prouenire dicebant; ocior per analogiam ab eo prouenit, itaque non a principio sed a saec. I aec. apparet Paul Fest 193. Ocius et ocissime positiuum Latinum non habent, sed ab eo ueniunt, quod est in Graeco okeos. 181. ocius secundae collationis, et deinde tertiae ocissimi frequentata sunt ... tracta ex Graeco, id est ὠκέως, cuius prima significatio, ex qua procedere in comparationem debet, apud nos non est. Serv Aen 8.555. ocius positiuus antiquus est, id est 'celeriter'; nec enim potest esse comparatiuus ubi nulla est comparatio. tractum ex Graeco okeos. Prisc Gramm 2.562. ocior quasi ab oco, quod in usu non est, licet a Graeco est ὠκέως. 15.320. a Graecis quoque nominibus deriuantur aduerbia, ut ὠκύς ocius ocissime. 15.227. ocior quoque ocissimus et ocius ocissime; a Graeco est ὠκύς, ideo habuit comparationem. DLAT ocior, Properocius, quantocius. [FREQ media 205^indicia 12^/d.c.m. 220-130 Pacuv] uocabulum scriptis litterariis omne genus aptum, et prosa et praecipue uersu, usibus maxime doctis quotidianisque, quare de uocabulo ocior differt, quia id usibus quotidianis caret; inde a principio apparet, maxime usitatum saeculis III-II aec. et I-II ec., postea declinans; item scriptis technicis (historia naturali, medicina, agri cultura) inuenitur.

Variatio		indicia	p^{/d.c.m. subc.}
operum	argumentalis	12	1,7
	dramatica	39	89
	exponens	25	8,4
	lyrica	5	17
	narratiua	113	21
	satirica	11	57
diachronica	III-II aec.	29	73
	I aec.	31	11
	I-II ec.	95	24
	III-V ec.	50	5,3
diaphasica	docta	117	5,6
	media	66	4,8
	quotidiana	22	38
diastratica	litteraria	185	13
	technica	20	7,2
modus	prosa	86	6
	uersu	119	61

¶ a1 protinus siue statim, quamquis inter nomen positiuum siue comparatiuum distinguere difficile est — a continuación, inmediatamente o ya, aunque es difícil distinguir entre usos positivos y comparativos [REL ^→celeriter] 220-130 Pacuv Trag 352. Agite ite ... scindite uestem ocius! 170-86 Acc Trag 382. uos istum, ut iussi, ocius abstrahite. 29-19 Verg Aen 5.828. iubet ocius omnis attolli malos. 29-9 Liv 10.40.6. ipse signa ocius proferri iubet. 2-8 Ov Met 12.226. femineo clamore sonat domus: ocius omnes surgimus. 60 Petron 79.11. res tuas ocius tolle et alium locum, quem polluas, quaere. 79 Plin Nat 10.134. non extra terram eam uesci facile, quando nec uita mansuescit et corpus ocissime marcescit. 330-430 Heges 2.2.2. Caesar ad se eum perduci ocius per Celadum quendam. 390 Amm 19.5.8. ballistae ... quae ocius lignea tela fundentes non numquam binos forabant. 19.12.8. statim ... ad orientem ocius ire monuit Paulum. → Ps Char 441. propere. praepropere. mature. cito. ocius. celerius. ocissime. uelocius. uelociter. nauiter. raptim. cursim. agiliter. properanter. festinanter.
a2 uelociter — rápidamente [REL ^→celeriter SIM ^→uelociter] 191 Plaut Pseud 758. Abite ergo ocius. 29-19 Verg Aen 9.402. ocius adducto torquet hastile lacerto suspiciens altam Lunam. 125 Apul Met 1.23. ex promptuario oleum unctui et lintea tersui et cetera hoc eidem usui profer ociter. 337 Opt Porf Carm 22.25. in penetrale patroni ... nitor ociter eius Conditur abstrusa generosum cogere censum Pauperie. → Serv Aen 9.400. ocius pro 'ociter'. Philarg Verg Ecl 7.8. ocius uelociter. Gloss 3.458.27. ociter ταχέως. 5.125.10. ociter uelociter, celeriter. 2.326.41. ocius θᾶττον. 2.384.64. ocius ὀξύτερον. 2.137.45. ocius ταχύτερον. 5.471.19. ocitius uelocius, citius. 4.371.30. cito.
uel uelocius — con más rapidez 29-19 Verg Aen 8.444. illi ocius incubuere omnes pariterque laborem sortiti. 4.294. ocius omnes imperio laeti parent et iussa facessunt. 385 Auson Epi 20.5. Ocius ista ruunt, quae sic cumulata locantur; maior ubi est cultus, magna ruina subest. 420 Cael Aur Chron 3.1.4. si aegrotantes itinere ascensibili gradiantur atque ocius pergant ... grauentur. → Serv Aen 8.444. ocius incubuere quam ille praeceperat. 4.294. ocius uelocius.
comparationibus inuenitur — aparece en comparaciones 2-8 Ov Met 7.776. non ocior illo hasta. 62-65 Lucan 9.781. calido non ocius Austro nix resoluta cadit. 80-90 Stat Theb 3.317. non ocius alti in terras cadit ira Iouis, si quando niualem Othryn et Arctoae gelidum caput institit Ossae. 92 Sil 13.298. subici iubet ocius ignis. 394-404 Claud Tert cons 60. non ocius hausit Achilles semiferi praecepta senis. → Adnot Lucan 9.781. calido non ocius a. comparatio.
b diligenter uel sedule — rápidamente, con prontitud, diligencia o presteza [REL ^→operose^a] 63-65 Sen Phaedr 1002. celso sonipedes ocius subigit iugo. 80-90 Stat Theb 2.586. trahit ocius ensem Bistonium Tydeus. 92 Sil 13.244. proiectis ocius armis quo leuior peteret muros. 390 Amm 20.6.3. cuius propugnatores uiso hoste longissime, clausis ocius portis, ingentibus animis per turres discurrebant.
c motum uerborum celeritatem exprimentium amplificabat — con verbos de movimiento, amplificaba el sentido de la rapidez: velozmente o rápidamente 205 Plaut Persa 85. curate istic uos atque adproperate ocius, ne mihi morae sit quicquam. 29-19 Verg Aen 8.555. Fama uolat paruam subito uulgata per urbem ocius ire equites Tyrrheni ad limina regis. 79 Plin Nat 34.138. ut ocius mors perueniret ad hominem. 92 Sil 1.458. ruit ocius amens lymphato cursu. 390 Amm 2.4.4. super auxiliariis quidem et trecentenis cogendis ocius proficisci Lupicinus conuentus est solus. 24.4.47. omnibus ferro incendioque consumptis ad signa repedauit ocius miles. 29.5.13. aegre perpetiens moras ad procinctus ire ocius festinabat. 20.1.4. ut festinaret ocius ad procinctum. 30.1.17. ire iubetur ocissime.
et alias uerborum actiones — u otras acciones verbales 79 Plin Nat 16.6. aliquando ... stomachum faucesque inuasit, ocissime exanimans.
d cum uerbo imperatiuo modo large apparuit, promptitudinem in agendo exprimens — se usó mucho con imperativo, expresando la urgencia de ejecutar la orden: ya, ahora o inmediatamente 201 Plaut Curc 276. heus Phaedrome, exi, exi, exi, inquam, ocius. 50 Curt 10.2.27. facessite hinc ocius! 60 Petron 94.6. ocius foras exi. 105.1. Attrahite ocius nocentes in medium. 63-65 Sen Thy 640. Effare ocius. 80-90 Stat Theb 10.433. cuncta ocius effer. 92 Sil 2.368. ocius arma exuite et capta descendite ab arce Sagunti. 6.714. ocius ite, uiri, et nascentem extinguite flammam. 95 Stat Ach 1.504. dic ocius. 100-128 Iuv 6.148. exi ocius et propera. 14.252. ocius Archigenen quaere.
item aliis structuris similiter ad iubendum conformatis — también con formas equivalentes 60 Pers 3.7. ocius adsit huc aliquis. 5.141. ocius ad nauem! 314 Lact Mort pers . Licinio quiescenti adsistit angelus dei monens, ut ocius surgeret.
e negantibus uerbis actionem imperfectam mostrabat — con negación expresaba la acción del verbo sin llegar a término: no llega a, no se decide a 201 Plaut Curc 312. properatin ocius? 154. ut dormiunt pessuli pessumi nec mea gratia commouent se ocius. Mer 671. eccam incedit tandem. quin is ocius? 90 Cic Arat 66. humida non sese uestris aurora querelis ocius ostendet, clari praenuntia solis. 60 Petron 96.6. non discedunt ocius nequissimi serui manusque continent a rixa? 125 Apul Met 8.5. Quin ocius indipiscimur?
f tempore proximo — pronto, temprano o dentro de poco 200 Plaut Truc 624. emoriere ocius, ni manu uiceris. 42-39 Verg Ecl 7.8. ille ubi me contra uidet: ocius inquit huc ades, o Meliboee. 60 Colum 2.7.2. memores antiquissimi praecepti, quo monemur ut locis frigidis ocissime, tepidis celerius, calidis nouissime seramus. 121 Suet Galba 4.3. somniauit Fortunam dicentem, stare se ante fores defessam, et nisi ocius reciperetur, cuicumque obuio praedae futuram. 380-400 Gaudent Serm 968.b. irrogatos nostro corpori cruciatus, aequo animo patiamur, ocius ad aeternae lucis beatitudinem ... transituri.
[DOM tarde] 45 Cic Tusc 4.32. illi in morbum et incidunt tardius et recreantur ocius. 41 Sen Hel 12.8.6. causas inuestigare uel ocius meandi uel tardius. 79 Plin Nat 16.119. subarata ocius senescunt, siluestria autem tardissime. 80-90 Stat Theb 10.493. ocius omnis porta coit; solas dum tardius artat Echion Ogygias.
cum serius coniunctum i. e. quod ante uel mox significat, itemque in structura asyndetica ocius serius — en correlación con serius: antes opuesto a después, e incluso en la expresión asindética ocius serius 'antes o después' 85 Cic Inu 1.39. quae consequantur, in quibus potest considerari, quid ocius et quid serius futurum sit. 23 Hor Carm 2.3.26. omnium uersatur urna serius ocius sors exitura. 160 Gell 3.16.20. alias ocius fieri, alias serius ... καὶ πλείω καὶ ἐλάσσω. → Attrib. potest considerari, quid ocius, quid serius futurum sit. Victorin Rhet Cic 224. Futurum ... tempus in duo diuiserunt, in ocius et serius, id est in id quod mox futurum est, et in id quod tardius futurum est.
GRAM g1 ocius ... quam. — más rápidamente ... que 200 Plaut Stich 746. nimioque sibi mulier meretrix repperit odium ocius sua inmunditia, quam in perpetuom ut placeat munditia sua. 70 Lucr 3.184. ocius ergo animus quam res se perciet ulla. 68-44 Cic Att 16.3.1. deseremur ocius a re publica quam a re familiari. 92 Sil 15.250. hanc oriens uidit Titan, cum surgeret, urbem uallari castris captamque aspexit eandem ocius Hesperio quam gurgite tingeret axem. 120-160 Fronto 1.2.6. ut non ocius aut uehementius terra urbem illam, quam animos audientium tua oratio mouerit. 375 Symm Epist 2.1.3.22. nobis summa cura fuit abire ocius quam uolebam. 394-404 Claud Stil 2.18. deponas ocius iram quam moueas.
ocius _abl. — más rápidamente _que 80-90 Stat Theb 7.28. dicto ... iubentis ocius. 390 Amm 22.7.11. legationes undique solito ocius concurrebant.
g2 quam ocius. quam celeriter — lo más rápidamente posible 340 Itin Alex 64. castra uallo munire ibique quam queant ocius refectioni consulere iubet. quod etiam sub aliis formis inuenitur, ut tanto ocius 161 Ter Eun 609. perlongest, sed tanto ocius properemu'. Haut 867. tanto ocius te ut poscat et tu, id quod cupis, quam ocissime ut des. multo ocius. 70 Lucr 3.438. crede animam quoque diffundi multoque perire ocius et citius dissolui in corpora prima. gradu maximo quam ocissime inuenitur [SIM quam celerrime] 163 Ter Haut 868. id quod cupis, quam ocissime ut des. 40 Sall Iug 25.5. Iugurtha quam ocissume ad prouinciam accedat. 79 Plin Nat 7.5. multi extitere qui non nasci optimum censerent aut quam ocissime aboleri. 390 Amm 29.1.16. quam ocissime cum duarum praesidio nauium amnem supermeat imperator. → Char 409. quam ocissime agendum est, quam celerrime. Gloss 2.384.63. quam ocissime ὀξύτατα.