[LLHL] acinus, i

[RSL] 
   subs. m.  FORMA n. pl. acina, orum^x2 Cato Agr 112.2., 112.3. Non 3.a19. Acina genere neutro frequenter Varro posuit.; f. acina, ae^x4 Catull 272.4. Gell 6.20.6. Catullus ... ebria acina ebriosioris, cum dicere «ebrio» posset, quod erat usitatius «acinum» in neutro genere appellare. (at Catull 27.4. textus transmissus ebrioso acino est). Cass Fel 35.1. Cael Aur Chron 4.61.; ¿dim acillus? Gloss Löwe Prodr 432. Acilli id est grana uel semina uuarum.  ETYM AC-^a5 quamquis eius etymologia cum uocabulo cuiusdam linguae circum Mare Nostrum sitae coniuncta esse certe putatur, conexionem inter acerbum et uuae aut baccae seminum amaritudinem constituere placet, ita ut acinus cum hac familia lexica coniungamus^DVaan →Ps Dosith Vat. βότρυς, ὄμφαξ, botrus, acinum. Isid Orig 17.7.7. Duracenum nuncupatur eo quod pomum eius in gustu acorem referat.  DLAT acinarius, acinaticium, acinosus, duracinus, exacinare.  DROM port. azea.  [FREQ media 148^indicia 11^/d.c.m. 234-149 Cato] uocabulum scriptis technicis ad agri culturam, medicinam historiamque naturalem pertinentibus abundans, litterariis rarum siquidem narrando aptis, aliquando uersu usuque docto, dramaticis usuque quotidiano absens.

Variatio		indicia	p^{/d.c.m. subc.}
operum	argumentalis	6	1,2
	exponens	131	47
	lyrica	1	4,3
	narratiua	8	1,6
	satirica	2	10
diachronica	III-II aec.	3	7
	I aec.	8	2,9
	I-II ec.	113	29
	III-V ec.	24	3,5
diaphasica	docta	2	1
	media	146	13
diastratica	litteraria	18	1,6
	technica	130	49
modus	prosa	143	12
	uersu	5	2,8

¶ a1 fructus rotundus, plerumque paruus, carnosus, seminibus interioribus, ut baca uel racemi granus, praecipue uua — baya o grano de un racimo, especialmente de uva [HYPER frux HOL racemus HYP botrus, oliua^b, uua^a MER ^→operimentum acinorum DOM uini confectio uinum, uitis, uua; magnitudo grandis, magnitudo; color color, albus, niger; sucus, sapor; racemi abundantia rarus; partes folliculus, nucleus, uinaceum; mucidus, uitiosus] 234-149 Cato Agr 112.3. Tum acina de uuis miscellis decarpito de scopione. 45-43 Varro Men 523. putidas uuas acinis electis et comestis extendit in lecti sponda. 60 Colum 3.6.3. ne uitis ... ancipitem floris habeat euentum, ne difficulter acinus ingrandescat. 380-430 Pallad 1.6.10. Subligatio acerbis uuis facienda est, quando excutiendi aut rumpendi acini nulla formido est. → Char. acinus γίγαρτον 'uuae acinus'. Gloss 2.13.46. ῥώξ 'uuae acinus'. 3.427.67. βότρυς, ὄμφαξ 'uuae acinus acerbae'.
plerumque ad uinum certe pertinuit 65-64 Catull 27.4. inger mi calices amariores, ut lex Postumiae iubet magistrae ebrioso acino ebriosioris. 120-160 Fronto Caes 4.4.2. Signini quidem isti nimis rancidos racemos et acidos acinos habent. 398 Aug Serm 229.2. Quod autem habet corpus Christi in granis, hoc sanguis in acinis.
a2 praeter uinum, ad granos uuae siccae uel passae saepe refert, quae ad passam uerbi pandere part., 'extensam' pertinens intellegenda est, id est, ad siccandum posita — uva seca o pasa [DOM aspectus conrugata, rugosa] 60 Colum 12.44.4. haec ratio rugosa facit acina et paene tam dulcia, quam est uua passa.
genus grani speciale ^→duracinus^Etym appellatum est, fortasse ex syntagmate durus acinus, quod granum carne praesertim consistente et pelle robusta significabat 79 Plin Nat 14.15. uua non alibi gratior callo, unde possit inuenisse nomen durus acinus. 380-430 Pallad 3.9.2. uites quae duris acinis inter caligines securius florent.
a3 cum eius meliore etymologia fortasse etiam uuae uinaceum, quod est fructus pars acerbissima, significauisset — hollejo de la uva [HYPER operimentum acinorum SIM ^→uinaceum] 37 Varro Rus 1.54.3. Expressi acinorum folliculi in dolia coiciuntur, eoque aqua additur; ea uocatur lora, quod lota acina, ac pro uino operariis datur hieme. → Gloss 2.564.12. Acinus folliculus botri. 3.548.27. omfacitis [ὀμφακῖτις ‘agraz’], acinus uuae.
a4 baca uel fructus plantarum aliarum quam uitis, sicut malogranati, cuius designabat semina; item sorbi, hederae uel sambuci — baya o fruto de la granada, del serbal, la hiedra o el saúco [HYPER origo SIM ^→semen^a] 79 Plin Nat 13.112. candidior ... Punico malo natura et blandiores acini. 15.84. setaniae maius pomum candidiusque, acini molliore ligno. 16.152. est in fructu differentia albae nigraeque hederae, quoniam aliis tanta amaritudo acini, ut aues non attingant. 16.180. sabuci acinos habent nigros atque paruos.
a5 floris uitis botrum fortasse designauit, Gr. οἰνάνθης, sub dictione flores de acina, de qua ambigitur an flos bacina melius comprehendenda sit, quae simillima significatu illi est — botón o yema de la flor de la vid → Gloss 3.583.50. inantes. summa pars floris uitis albae. 3.546.44. flosbacina inantes. 3.546.77. inantes. flores de uite seluatica. 6.458. Flores de acina. inantes.
b1 cum hoc quod paruum uel infimum est aequatum est 79 Plin Nat 7.44. atque etiam hodie minoris perire potes, quantulo ... Anacreon poeta, acino uuae passae.
sicut aliis seminibus, ex hac uoce imago magnae molis ex re minima factae orta est 45-44 Cic Cato 52. quae ex fici tantulo grano aut ex acini uinaceo ... tantos truncos ramosque procreet. 398 Aug Serm 229.2. et uinum in mullis acinis fuit.
b2 a quo ut cuiusdam causa uel origo apparet — causa u origen [HYPER causa^a SIM ^→origo] 388 Aug Manich 2.44. Magisne inerit illud fel cum in cupa, quam cum in acinis fuerit?
c MED ad significandos granos uel semina quibus medicamenta conficerentur multum adhibebatur 79 Plin Nat 23.113. aluum sistunt. quin et nucleos ipsos acinorum experiri non piguit. 201 Ser 31.3. Proderit ex paruis acinos potare sabucis. 420 Cael Aur Chron 14.107. dabimus etiam uuarum fabrilium uel pensilium siccatarum acinos.