[RSL] adu. FORMA acūte. ETYMacutus1. [FREQ humilis 126indicia8/d.c.m. 239-169 Enn] uocabulum scriptis litterariis argumentando narrando exponendo, prosa praecipue, aptum; usibus mediis praeualet, pro rata parte quotidianis et doctis non deest; ab originibus apparet sed saec. i aec. abundat et, saeculis duo transactis, in fine antiquitatis; auctores pauci, praesertim Cicerox55 et Augustinusx27, eo utuntur.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
argumentalis
95
14
exponens
12
4,1
narratiua
19
3,5
diachronica
III-II aec.
1
2,5
I aec.
64
23
I-II ec.
3
0,77
III-V ec.
59
6,7
diaphasica
docta
8
3,8
media
115
8,8
quotidiana
3
5,2
diastratica
litteraria
115
8,9
technica
11
4
modus
prosa
123
8,9
uersu
3
1,4
¶uerbis rerum perceptionem uel animi intellectum pertinentibus, saepe coincidentibus, applicatum est — se aplicó a verbos que indican percepción física o intelectual, muchas veces coincidentes a1rebus actionem uerbi ad sensus pertinentis cum acumine fieri significat — modo en que la acción del verbo, sensorial, se desarrolla con agudeza 239-169 Enn Ann 10.334. uoce sua nictit ululatque ibi acute. 70 Lucr 4.810. nec sine eo fieri posse ut cernamus acute. 350 Sol 13.13. hoc inde accidere credunt quod dexteris oculis acutius cernant quam sinistris. 398 Aug Serm 277.5. Acute uides: acutius te forsitan aquila. Acute audis: sunt bestiolae quae audiunt acutius. Acute olfacis: canem sagacem non uincis. Acute sapores gustando diiudicas. ... Acute sentis tangendo. a2uerba ad sonare pertinentia actionem acuto modo fieri sic declarant — emitir un sonido de forma aguda [ANT grauiteraDOM sonare] 54-52 Cic Rep 6.18. natura fert, ut extrema ex altera parte grauiter, ex altera autem acute sonent. a3 MED ad febrem cito grauescentem pertinuit — sufrir la fiebre de forma aguda 420 Cael Aur Acut 2.121. item milium frixum graueolens et nidorosum atque capiti graue maxime acute febricitantium esse perspicimus. a4 GRAM modum accentus acutum uerisimiliter indicauit — indicó probablemente el aspecto agudo de la acentuación → Serg Gramm 484. acute producens. Frg Bob Acc 540. quod nouissima syllaba acute enuntietur. Serv Aen 8.15. 'quem' acute pronuntiandum. baliter actionem uerbi ad intellectum pertinentis cum acie uel acrimonia fieri significauit — en otro plano, expresó que el verbo, referido a la comprensión intelectual, se realizaba con agudeza, penetración o perspicacia, sutilmente [RELacritera, concinne, dilucide, ingeniose, peracute, sagaciter, scienter, subtilius DOM dicere] 86-82 Rhet Her 2.13. id, quod acute sit excogitatum. 85 Cic Inu 16.51. argumentationes ... tenuius et subtilius et acutius tractantur. 70 Cic Diu in Caec 1.65. Sagire ... sentire acute est. 59 Cic Flacc 82. acute testis interrogabat. 35-32 Nep Dat 6.8. Quo neque acutius ullius imperatoris cogitatum neque celerius factum usquam legimus. 95 Quint Inst . neque enim acute tantum ac uenuste, sed stulte iracunde timide dicta ac facta ridentur. 121 Suet Gramm 4. litteratos quidem uulgo appellari ait eos qui aliquid diligenter et acute scienterque possint aut dicere aut scribere. 180 Hyg Astr 4.1.2. si quis scriptor ... obscure uoluerit antipodas demonstrare ... non inperita ratione acutissime dixisse uidebitur. 330 Arnob 2.11.7. scimus ... concludere acutissime syllogismos. uerborum ioco aliquo contra grauiter oppositum apparet quasi de rebus tractaretur, re uera semantizato — en cierto juego de palabras, aparece utilizado acute frente a grauiter según el plano referencial pero en realidad se trata de una semantización 383 Hier Hom Orig Ezech 6.6. Ab eo qui non intelligit quae dicuntur, grauiter auditur: ab eo uero, qui intelligit eam, non solum auditur non grauiter, sed potius acute. (→acutus1b2; acutulus) interdum intellectus modus plane comprehendendi quasi fastidiosus uisus est — la circunstancia de plena comprensión de una actividad intelectual a veces pareció hecha con pedantería, quisquillosamente o puntillosamente 68-44 Cic Att 13.12.3. nullo modo philologi nimis acute loquuntur. 45 Cic Deiot 33. quam acute conlecta crimina!
Linguae Latinae Historicum Lexicon 