Saltar al contenido

Linguae Latinae Historicum Lexicon


[LLHL] aqualiculus, i

[RSL] 
subs. m. FORMA aquāliculus; aqualicol- Marcell 20.86., aqualicus Gloss ap. Mai Cl. Auct.; Nett. aqualicum uentriculum. Osbern ap. eund. «ambusilla» uenter, aqualicus.; n. aqualiculum Gloss 2.351.43.; aqualicum Gloss 2.351.42. ETYM aqualis2. [FREQ humilis 23indiciua 1,7/d.c.m. 60 Pers] uocabulum scriptis technicis ad medicinam pertinentibus aptum; at in litterariis narrando argumentando aptis, interdum satiricis, inuenitur.
Variatioindiciap/d.c.m. subc.
operumargumentalis30,61
exponens165,7
narratiua30,63
satirica15,2
diachronicaI-II ec.10,26
III-V ec.223,2
diaphasicadocta10,48
media222
diastraticalitteraria70,66
technica166
modusprosa221,9
uersu10,56
   ¶ a ab initio porci uentrem designauit — designó originariamente el estómago del cerdo o cochinillo [HYPER omentumb] 390-450 Apic 287. reples aqualiculum porcinum sic ut laxamentum habeat, ne dissiliat in coctura. 395-415 Marcell 12.56. Porcelli lactentis uentriculo, id est aqualiculo, exempto. → Ps Dosith Mon. κατάκοψον κοιλίδιον, concide aqualiculum. Isid Orig 11.1.136. aqualiculus ... proprie porci est; hinc ad uentrem translatio. Gloss 2.351.42. aqualicum κοιλία χοίρου 'suis aqualiculus'. 2.351.43. aqualiculum κοιλίδιον ἐκζεστόν ‘aqualiculus coctus’. 
VET iumentorum uentrem designauit — se refirió al estómago del animal de carga 390 Veg Mulom 2.12.1. uenter ipse, qui aqualiculus nominatur.
perraro etiam alia animalia, ut gallina — y excepcionalmente el de otros animales, como la gallina 395-415 Marcell 16.28. uentriculi gallinacei membranulam, qua sordes aqualiculi continentur, arefactam terito diligenter.
b at primo semantizatum apparuit ad hominis uentrem pertinens, quod ad edacitatem remittebat — sin embargo, su primera aparición, ya semantizada, se aplicó a la barriga o panza del ser humano, evidencia de voracidad y gula [SIM →stomachusb DOM pinguis, protendere] 60 Pers 1.56. nugaris, cum tibi, calue, pinguis aqualiculus propenso sesquipede extet. 213 Tert Ieiun 16. Deus enim tibi uenter est et pulmo templum et aqualiculus altare et sacerdos cocus. 370-420 Hier Epist 66.5. Alius tumenti aqualiculo mortem parturit. → Caper Gramm 7.101.14. uenter aqualiculus. Isid Orig 11.1.136. Gloss 2.514.29. γαστρίον. 5.549.31. uentriculus. 3.248.33. κοιλία ‘uenter’. 2.567.20. uentriculus aqua plenus. 5.167.44. aquiliculum pinguidum super umbiliculum. Cf. DHLE 1960 ‘Parte baja del vientre de un animal, especialmente del caballo’. Nebrija, subs. v. bajo, aqualiculus, i: por el bajo de la barriga.
apud Augustinum spatium est sententias uel opiniones complectens, ubi eae reparantur, immo per perplexissimam metaphoram expositum — en Agustín se encuentra como referencia al contenedor donde se reparan las ideas o las creencias, todo ello dentro un complejo metafórico casi incomprensible 397-401 Aug Conf 4.1.1. cum eis qui appellarentur electi et sancti afferremus escas de quibus nobis in officina aqualiculi sui fabricarent angelos et deos per quos liberaremur. 400 Aug C Faust 6.4. saltem ... cucurbitae ad officinam aqualiculi uestri, ubi Deum uestrum illo praelio confractum, reformare possetis, illaesae atque integrae peruenirent.
c MED (→acrimoniac, acidusd) aquiliculus, aegritudinibus persaepe uexatus, a medicis curabatur — era objeto de cuidados, pues el estómago era generador de dolencias muy frecuentes 395-415 Marcell 20.101. Conpositio medicaminis subfragi, quod facit ad digestionem et uitia stomachi siue aqualiculi.
postea ad stomachi operationes pertinuit, digeriem designans —-luego fue aplicado al propio funcionamiento del estómago, designando la digestión [HYPER naturalis corporis actio SIM →digestiob] 395-415 Marcell 20.86. Oxyporium Dionysianum ad digestionem et ad rigorem stomachi et ad confirmationem aqualicoli. 20.88. Oxyporium Pancharianum ... aqualiculi corruptelas uel acidiuas consumit et stomachum marcentem recreat.
VET [DOM uermes] 390 Veg Mulom 2.87.3. uermium morsu pertuso aqualiculo, animalia suffocata subito moriuntur. 1.40.2. in intestinorum partibus, quae ducuntur ab aqualiculo usque ad colum.

Ad portam Latinam ...