[RSL] subs. f. FORMA ascea XII Tab; dem. f. asciola Isid Orig 19.19.12. ETYMde ea ambigitur, cum ἀξίνη uero fortasse coniuncta fuitEM; de acisculus prouenire potuisset, si a -ks- in -sk- per metathesin mutatum esset, quod uariationes asciculus - acisculus explicaret; minime ualet Isid Orig 19.19.12. Ascia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutiuum est asciola. DLATacisculussiueacisculus, incerti ambo; asciare. DROMit. ascia; *asciata > cast. azada, fr. aissade, port. enxada; asciola > cast. azuela, it. asciolo. [FREQ humilis 24indicia1,8/d.c.m. 451-450 XII Tab, apud 52-51 Cic] uocabulum scriptis technicis ad architecturtam pertinentibus aptum; litterariis minore numero inuenitur, usibus mediis, magis prosa quam uersu; a dramaticis satiriquisce absens, item usibus doctis; omnibus temporibus apparet, at frequentius ec.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
argumentalis
7
1,1
exponens
13
4,4
lyrica
1
3,5
narratiua
3
0,55
diachronica
III-II aec.
1
2,5
I aec.
2
0,72
I-II ec.
5
1,3
III-V ec.
16
1,8
diaphasica
media
23
1,7
quotidiana
1
1,7
diastratica
litteraria
11
0,85
technica
13
4,7
modus
prosa
22
1,6
uersu
2
1
¶a ferramentum ad caedendum aptum designauit, manubrio acutaque acie praeditum; quod primum ad securim uel bipennem pertinuit — designó varios tipos de herramienta cortante compuesta de un mango y una hoja afilada; fue aplicado primero al hacha, de una o dos hojas [HYPERferramentumHYPacieris, bipennis, securisa] 52-51 Cic Leg 2.59. Rogum ascea ne polito. 79 Plin Nat 16.207. mollissima tilia. eadem uidetur et calidissima. argumentum adferunt quod citissime ascias retundat. 383-387 Vulg Psalm 73.6. exciderunt ianuas eius in id ipsum in securi et ascia deiecerunt eam. → Ps Dosith Leid. ascia ἀξίνη. Exc Bob 34. ascia σκέπαρνον. bitem materiarium instrumentum, quod aciem transuersam cum manubrio comparatam habebat — también la azuela del carpintero, que tiene la hoja transversal al sentido del mango [HYPERinstrumentum materiarium] 30-22 Vitr 7.2.2. sumatur ascia et, quemadmodum materia dolatur, sic calx in lacu macerata ascietur. 79 Plin Nat 7.198. inuenit fabricam materiariam Daedalus et in ea serram, asciam. 390 Veg Mil 2.25. Habet quoque dolabras secures ascias serras, quibus materies ac pali dedolantur atque serrantur. interdum trullae assimilatum est, de quo ambigitur; et ueri simile est ut sub ascia ad trullam non referat, immo ad asciam — no es imprescindible la interpretación como paleta o llana del albañil; y es posible que la expresión sub ascia no haga referencia a la llana, sino a la azuela del carpintero 427 Aug Spec 218. Quia lignum de saltu praecidit opus manus artificis in ascia. loc. adu. sub ascia. in aedificando — en proceso de construcciónInscr Cil 2.5144. Hoc misolio sub ascia est. cferramentum duobus rastris in auerso praeditum — variante de esta herramienta, una azuela con un rastrillo de dos dientes en la parte opuesta a la hoja [HYPERinstrumentum materiarium] 380-430 Pallad 1.42.3. ascias in auersa parte referentes rastros. daciscularii malleus — martillo del lapicida [HYPERmalleusSIM→acisculus] 403 Hier Epist 106.86. Λαξευτήριον autem, pro quo Latinus asciam uertit, nos genus ferramenti interpretamur, quo lapides dolantur. paroemia asciam in crus impingere [illidere; figere]. se ipsum damnare — darse con el hacha en las piernas, hacerse daño a sí mismo 60 Petron 74.17. At ego dum bonatus ago et nolo uideri leuis, ipse mihi asciam in crus impegi. 250 Comm Ins 22.5. Vae tibi, stulte homo, mortem circumspicis ipse, barbaro de more sine lege uiuere quaeris: ipse tibi figis asciam in crure de uerbo.