Saltar al contenido

Linguae Latinae Historicum Lexicon


[LLHL] crepitaculum, i

[RSL] 
subs. n. FORMA crepitacillumx3. ETYM crepitare. [FREQ humilis 20indicia 1,3/d.c.m. 60 Colum] uocabulum scriptis litterariis omne genus praeter dramaticum aptum, et uersu et prosa, omnibus usibus; necnon technicis quandoquidem inuenitur; inde a saec. I aec. apparet.
Variatioindiciap/d.c.m. subc.
operumargumentalis81,2
exponens62
lyrica27
narratiua30,55
satiríca15,2
diachronicaI aec. 10,36
I-II ec.51,3
III-V ec.141,6
diaphasicadocta20,9
media171,3
quotidiana11,7
diastraticalitteraria171,3
modusprosa151,1
uersu52,6
    ¶ a1 MUS instrumentum musicum quo crepitus, partibus saepe metallicis inter se conflictantibus, edebat — instrumento que producía un sonido tintineante por el choque de sus piezas, habitualmente metálicas [HYPER instrumentum musicum quod pulsu sonat] 60 Colum 9.12.2. apes crepitaculis aeris aut testarum plerumque uulgo iacentium terreatur. 430 Mart Cap 9.9. Harmonia ... blandis leniter crepitaculis tinniebat. 
a2 specialiter puerilia tintinnabula designauit — específicamente, designaba el sonajero para los niños [HYPER ludicrum SIM →crepundiaa1] 70 Lucr 5.229. nudus humi iacet infans ... at uariae crescunt pecudes armenta feraeque nec crepitacillis opus est. 95 Quint Inst 9.4.67. uersus ne ... breuium contextu resultent ac sonum reddant paene puerilium crepitaculorum. 207 Tert Adu Mar 3.13.2. scilicet uagitu ad arma esset conuocaturus infans, et signa belli non tuba sed crepitacillo daturus. 283 Nemes Ecl 3.30. paruum ... alumnum aut gremio fouet ... aut tremulis quassat crepitacula palmis.
de eius somniferis uiribus, Romani crepitaculum pueros terrere putabant, eo ut luctum obliuiscerentur — respecto a sus virtudes adormecedoras, los romanos pensaban que el sonajero conseguía asustar a los niños y que estos olvidaran su llanto 330 Arnob 7.32.2. ut paruuli pusiones ab ineptis uagitibus crepitaculis exterrentur auditis.
b1 Isidis mysteriorum sistrum — sistro de los misterios de Isis [HYPER instrumentum musicum quod pulsu sonat SIM →sistrum] 125 Apul Met 11.4. ferebat aereum crepitaculum, cuius per angustam lamminam in modum baltei recuruatam traiectae mediae paucae uirgulae, crispante brachio trigeminos iactus, reddebant argutum sonorem.
b2 cylindrata campanula ad pecudum collum fixa ut situm declarent — esquila, campanilla o cencerro que lleva el ganado al cuello para localizar su situación [HYPER instrumentum agricolae] 409 Endel Mort boum 36. Plaustris subdideram fortia corpora ... boum, queis mentes geminae, consona tinnulo concentu crepitacula.
b3 tabula crepante qua agricolae aues a segetibus fugabant — carraca con que los agricultores ahuyentaban a los pájaros de los sembrados [HYPER instrumentum agricolae SIM crepaculum] 364-430 Pallad 1.37.4. Aues etiam pannis et crepitaculis terreamus.
c1 in fine Antiquitatis sonus ipse puerilis crepitaculi — el propio sonido del sonajero [HYPER sonus] 430 Mart Cap 1.7. crepitacula tinnitusque, quis infanti somnum duceret, adhibebat quiescenti.
c2 et uocum murmur — y el murmullo de voces [hyper sonus sim murmur] 429 Mar Merc Subnot 7.1. uerborum crepitaculis magis quam ullis declamationibus studium inane dependis. → Gloss 5.186.26. crepitaculorum puerilium sonorum minutissimorum uoces.
c3 seu calceorum uestigia facientum sonus — o el ruido de los pasos [HYPER crepitusa2] → Gloss 2.410.55. ποδοψόφιον. 2.575.43. sonus pedum.

Ad portam Latinam ...