[RSL] subs. m. FORMA cŭcūlus; ū posterior apud Plautum Horatium, postea breuior facta est; ciculus Isid Orig 12.7.67.; cucullus Gloss 5.186.36., 3.89.61. cuccullus cod.; ut onomatopoeia sensum et usum praebet uocabulo Hispano tucus communes Isid Orig 12.7.67. Tucos, quos Hispani ciculos uocant, a uoce propria nominatos. Gloss 5.624.35. tuchus est cuculus.; de plantae nomine ambigitur utrum a cucullusAndré Oisproueniat an a cuculusEM; nos ad cucullum melius pertinere putamus, quippe quod campanulam admoneat;d cucullus Plin Nat 1.27.44. ETYMab auis uoce onomatopoeia tracta Varro Ling 5.75. ab suis uocibus ... upupa, cuculus. Isid Orig 12.7.9. Auium nomina multa a sono uocis constat esse conposita: ut ... cuculus. Gloss 5.186.36. cucullus a sono uocis compositum nomen habet. DLAT cuccubire, quod facit noctua; cuculare. DROMa'maritus cornutus' > fr. cocu; it. vecchio cucco 'stultus senex'; cuco 'callidus'. bcast. cuco, cuclillo, cuquillo; fr. coucou, port. cuco, rum. cuc. [FREQ minima 14indicia0,87/d.c.m. 254-184 Plaut] uocabulum scriptis technicis ad historiam naturalem medicinamque pertinentibus; necnon litterariis dramaticis satiricis, item exponendo aptis, et prosa et uersu, omnibus usibus praesertim quotidianis; inde ab initiis apparet, in fine Antiquitatis languens.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
dramatica
5
11
exponens
8
3
satirica
1
5,2
diachronica
III-II aec.
5
12
I aec.
1
0,36
I-II ec.
6
1,5
III-V ec.
2
0,22
diaphasica
docta
1
0,48
media
8
0,62
quotidiana
5
8,7
diastratica
litteraria
6
0,46
technica
8
2,8
modus
prosa
8
0,28
uersu
6
3,1
¶a (→coccyx) auis rapax apud Romanos quae oua sua alienis nidis incubando relinquit — cuco o cuclillo [HYPERaccipiteraSIMcoccyx] → Ps Dosith Leid. κόκκυξ cuculus. Ps Dosith Vat 435. κούκουβλος, cuculus. Gloss 2.352.2. cucculus κόκκυξ εἶδος ὀρνέου. (→cuculare) cum cantabat, proprie cuculabat 121 Suet Prata 161. cuculorum est cuculare. → Anth 762.35. cuculi cuculant. b1cuius mores inuasorii ubique cogniti sunt, ouis in alienis nidibus expositis; unde ad uirum pertinuit mulierum amatorem 254-184 Plaut Asin 934. Cano capite te cuculum uxor ex lustris rapit. qui alienas domos petit ut conuentus uenereos habeat 254-184 Plaut Asin 923. Art. Surge, amator, i domum. Dem. Nullus sum. Art. Immo es, ne nega, omnium hominum pol nequissimus. at etiam cubat cuculus. uel sexualia sui coniugis deliramenta patitur 191 Plaut Pseud 96. nullo pacto possum uiuere, si illa a me abalienatur atque abducitur. PS. Quid fles, cucule? uiues. inde ab initiis ad hominem callidum uafrumque pertinuit 200 Plaut Trin 246. «da mihi hoc, mel meum, si me amas, si audes.» ibi ille cuculus: «ocelle mi, fiat: et istuc et si amplius uis dari, dabitur.» b2auis erat caeli sereni tranquillitatisque nuntia 79 Plin Nat 30.85. amphisbaena sola serpentium frigori se committit, prima omnium procedens et ante cuculi cantum. → Anth 733.13. cuculus cantans scottos iter ire perurget. quare uiatores qui aliorum agros legebant uer peragebant, cum eorum labores, uere inita, nondum expediti erant, sub eius nomine agricolas uocitabant 34-30 Hor Sat 1.7.31. Praenestinus ... durus uindemiator et inuictus, cui saepe uiator cessisset magna conpellans uoce cuculum. 79 Plin Nat 18.249. agricola sciat inde natam exprobrationem foedam putantium uites per imitationem cantus alitis temporariae, quam cuculum uocant; dedecus enim habetur obprobriumque meritum falcem ab illa uolucre in uite deprehendi. → Porph Hor in Sat 1.7.31. solent de uia rustici circum uiam arbusta uindemiantes a uiatoribus cuculli appellari. c MED cuius fimum usui contra canis rabiosi morsum habebatur 79 Plin Nat 28.156. canis rabiosi morsui laudant et ... fimum ... melis et cuculi et hirundinis decoctum et potum. item auis tantum tacta somnum inducebat 79 Plin Nat 30.140. somnos adlicit ... auis cuculus leporina pelle adalligatus. d [Forma cucullus] (Solanum nigrum) herbae genus podagrae curandae apta — hierba mora [HYPER herba] 79 Plin Nat 1.27.44. cucullus siue strumus siue strychnos. 300-400 Ps Apul Herb 74. 395-415 Marcell 36.63. herba cuculus trita in reliquam partem noctis inposita mire dolores podagrae sedat.