[RSL] uerb. tr., intr. ETYM increpare. DLAT increpitus. [FREQ minima 76indicia5,5/d.c.m.51-51 Caes] uocabulum scriptis litterariis proprium praecipue narrando, uersu, usibus doctis, ut Silii Italici opera uideri potest, qui saepe eo usus est; et argumentando usibus mediis aptum est, minore numero scriptis exponendo aptis lyricisque; inde a saec. I aec. inuenitur, in fine Antiquitatis languens.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
argumentalis
13
2,6
exponens
2
0,7
lyrica
2
8,7
narratiua
59
11
diachronica
III-II aec.
11
4
I-II ec.
44
11
III-IV ec.
21
3,1
diaphasica
docta
47
22
media
29
2,6
diastratica
litteraria
76
6,8
modus
prosa
20
1,7
uersu
56
31
¶quasi increpare inuenitur, at huius uerbi actionem iterando, durum et asperum significans, item reprehensionem alta uoce declaratam - es equivalente de ciertos usos de increpare, enfatizados por el infijo iterativo; su contenido semántico transmite la manera brusca o el tono alto en que se expone una recriminación GRAM per completiuam orationem seu uocabula ad litteram prolata sensum interdum implet - completa su significado a veces con una completiva o un periodo de estilo directo a1aspero et duro modo increpare incusare castigare - increpar, acusar o reprender de mala manera [HYPERadmonerecDOMsermo quasi instrumentum clamore, inquit, talibus, uerbis] 29-19 Verg Aen 10.810. Aeneas ... Lausum increpitat Lausoque minatur: «quo moriture ruis maioraque uiribus audes?» 80-90 Stat Theb 9.476. haerens subruta fallaci seruat uestigia limo, sic etiam increpitans: «unde haec, Ismene, repente ira tibi?» 417-418 Oros Hist 4.1.15. cum a sociis increpitaretur, cur se uictum diceret qui uicisset. a2saepe per derisionem seu iocum insultare - incorporando a menudo la chanza o la burla: burlarse de, escarnecer, insultar o afear [HYPER insultarebSIM →increparec2DOM tergum; hostis, prouocare] 30-15 Prop 3.25.14. uellere tum cupias albos a stirpe capillos, iam speculo rugas increpitante tibi. 52-51 Caes Gall 2.30.3. inridere ex muro atque increpitare uocibus, quod tanta machinatio a tanto spatio institueretur. 32 Val Max 3.3.2. ille ... increpitans ... Agrigentinis ignauiam ac timiditatem. 62-65 Lucan 7.606. Caesar ... increpitans «iam Magni deseris arma...» dixerat. 314 Lact Mort pers 44.7. Fit in urbe seditio et dux increpitatur uelut desertor salutis publicae. → Gloss 5.306.24. ἐπεγγελῶ increpito increpo. 2.312.63. ἐπιχλευάζω increpare increpitare. a3exprobrare - puede adoptar muchos matices, que se corresponderán con otras tantas traducciones posibles al castellano: echar en cara [HYPER exprobrare] 52-51 Caes Gall 2.15.5. increpitare atque incusare reliquos Belgas, qui se populo Romano dedidissent. 412-427 Aug Ciu 2.19. rem publicam pessimam ac flagitiosissimam factam non inputant diis suis; adflictionem uero eius ... religioni increpitant Christianae. - retar 92 Sil 1.180. ridet ... dolores spectanti similis, fessosque labore ministros increpitat. → Gloss 4.446.20. (Verg Aen 1.738.) increpitans ioco appellans. 4.247.37. cum ioco minatur. a4quasi incusare - gen., abl.acusarde [HYPERincusare] 92 Sil 8.263. Fabium ... morae increpitare professus. a5seu detestari - maldecir o despotricar de [HYPER detestarib] 117-180 Flor Epit 2.18. sortem suam increpitans. a6ob dolorem clamare - gritar de dolor [HYPER clamarea] 330 Iuvenc 4.685. Nec minus increpitant dextra laeuaque gementes adfixi crucibus scelerum pro sorte latrones. a7seu uoce fremere - o murmurar o criticar [HYPER fremerec] 29-19 Verg Aen 3.454. tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti, quamuis increpitent socii. a8perraro resonare - raramente, hacer resonar [HYPERconcreparea1] 80-90 Stat Theb 10.132. dixit, et increpitans languentia pectora dextra, ne pereant uoces, iterumque iterumque monebat. bet fortiter loqui, non ut iocum moueas, sed ut collocutorem secundum et facilem habeas comiter loquens - hablar con fuerza para obtener reacciones positivas en el interlocutor, frente a las negativas de la burla: animar, alentar, arengar o enardecer [HYPERincitare] 29-19 Verg Aen 1.738. Dido in mensam laticum libauit honorem ... tum Bitiae dedit increpitans; ille impiger hausit spumantem pateram. 80 Val Fl 3.472. instaurant primi certamina ... Eurytus et ... Idas; inde alii increpitant atque aequora pectore tollunt. → Gloss 4.446.20. (Verg Aen 1.738.) increpitans ioco appellans. 4.247.37. cum ioco minatur.