[RSL] subs. m. ETYMdem. →latro. DLATlatruncularius. [FREQ humilis 24indicia1,4/d.c.m. 29-9 Liv] uocabulum scriptis litterariis narrando argumentando exponendo aptum, usibus praecipue mediis, semper prosa; inde a saec. i aec. apparet, saepius in fine Antiquitatis; sine sensu dem. a latro proueniens, i. e. fur insessor, omnibus temporibus inuenitur, at ab ec. ad tabulam lusoriam attinet usque in finem Antiquitatis, qui usus cum Gr. πεττεία coniungere licet.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
argumentalis
6
0,83
exponens
1
0,34
narratiua
17
3,1
diachronica
I aec.
2
0,72
I-II ec.
4
1
III-V ec.
18
1,9
diaphasica
docta
1
0,48
media
23
1,6
diastratica
litteraria
23
1,7
technica
1
0,36
modus
prosa
24
1,6
¶a1homo armatus quicumque sine patria, legibus uel exercitu conductus agens — persona de armas que no actúa según el llamado de la patria o la leva regular del ejército, soldado a sueldo o mercenario [HYPERmilesSIM →latroa1] 56 Cic Prou 15. res in Sardinia cum mastrucatis latrunculis a propraetore una cohorte auxiliaria gesta. 29-9 Liv 38.46.6. redeuntes in latrunculos Thracas ... caesi, fugati, exuti impedimentis sumus. a2fur qui agris et siluis uiatores spoliabat; in fine Antiquitatis pro rata parte abundabat, quippe uiatoribus per uias periclitantibus ob rei publicae statum dubium — salteador, bandido, bandolero; es característica la abundancia con que aparece al final de la Antigüedad, quizás relacionada con la inseguridad de los caminos característica de un periodo de descomposición política [HYPERfurSIM →latroa2] 50 Curt 4.13.8. «Latrunculorum», inquit, «et furum ista sollertia est». 390-406 Vulg Reg II 42.5.2. Porro de Syria egressi fuerant latrunculi, et captiuam duxerant de terra Israel puellam paruulam. → Dig 47.9.3.2. nec enim minus in mari quam in uilla per latrunculos inquietamur uel infestari possumus. cum locorum gentiumque nominibus coniunctum saepe apparebat — frecuentemente, aparecía determinado por topónimos o gentilicios 56 Cic Prou 15. mastrucatis latrunculis. 29-9 Liv 38.46.6. latrunculos Thracas. 390-406 Vulg Reg I 24.2. Immisitque ei Dominus latrunculos Chaldaeorum, et latrunculos Syriae, et latrunculos Moab, et latrunculos filiorum Ammon. quamuis forma eius deminutiua esset, ut latro eo utebatur, immo apud iuris consultos et legibus inueniebatur; et erat certe latro qui intra rei publicae fines exstabat, contra hostis positus, inimico similis — a pesar de su forma de diminutivo, no presenta diferencia de uso con latro, apareciendo utilizado igualmente en textos legales; designaba evidentemente al ladrón o enemigo interior, frente al enemigo estructurado formalmente en la guerra; por tanto, latro entra en confluencia con hostis y, en cierto modo, con el sentido originario de inimicus o perduellis → Dig 49.15.24. Hostes sunt, quibus bellum publice populus romanus decreuit uel ipse populo romano: ceteri latrunculi uel praedones appellantur. et hostis designauit Populi Romani, cum barbari essent, Romanis eos tamquam latrones considerantibus — también designó a las huestes bárbaras, que eran consideradas tropas de ladrones 338-340 Hd 43530 Moesia Inf. Imperatores ... locum in parte limitis positum gentilium Gothorum temeritati semper aptissimum ad confirmandam prouincialium suorum aeternam securitatem erecta istius fabricae munitione clauserunt latrunculorumque impetum perennis miniminis dispositiione tenuerunt. Inscr 180-183 Hd 29874 Intercisae in Pannonia Inf. Imperator Caesar Marcus Aurelius Commodus ... ripam omnem burgis a solo extructis item praesidiis per loca opportuna ad clandestinos latrunculorum transitus oppositis muniuit. b1a saec. i ec.; hab. pl.miles lusorius, in tabula latruncularia — peón en el juego de mesa A ladrones [SIMbellatorc, calculusc, latrob] pl. b2lusus in tabula latruncularia ubi latrunculi, certe uitrei, siue nigri siue albi, qui uirtutibus et aestimationibus differebant, eos quibuscum contendebant intercludere et capere debebant, donec hostium oppidum expugnarent; lusor aemuli captiuos latrunculos manu corruebat — el juego A ladrones, que se desarrollaba en un tablero de escaques o tabula latruncularia en la que se colocaban fichas de vidrio, que simulaban soldados y ladrones, en la que las diferentes piezas, negras o blancas, de diferentes capacidades y valor, debían acorralar y capturar las del oponente, que el jugador iba guardando en su puño, hasta conquistar la ciudad enemiga [HYPERiocusSIM →latrociniumdDOM ludere] 49 Sen Bre 13.1. Persequi singulos longum est quorum aut latrunculi aut pila aut excoquendi in sole corporis cura consumpsere uitam. 65 Laus Pis 190-204. te si forte iuuat studiorum pondere fessum non languere tamen lususque mouere per artem, callidiore modo tabula uariatur aperta calculus et uitreo peraguntur milite bella, ut niueos nigros, nunc et niger alliget albos. sed tibi quis non terga dedit? quis te duce cessit calculus? aut quis non periturus perdidit hostem? mille modis acies tua dimicat: ille petentem, dum fugit, ipse rapit; longo uenit ille recessu, qui stetit in speculis; hic se committere rixae audet et in praedam uenientem decipit hostem; ancipites subit ille moras similisque ligato obligat ipse duos; hic ad maiora mouetur, ut citus ecfracta prorumpat in agmina mandra clausaque deiecto populetur moenia uallo. interea sectis quamuis acerrima surgant proelia militibus, plena tamen ipse phalange aut etiam pauco spoliata milite uincis,et tibi captiua resonat manus utraque turba. 384-440 Macr Sat 1.5.11. Sed uultisne diem sequentem, quem plerique omnes abaco et latrunculis conterunt, nos istis sobriis fabulis a primo lucis in coenae tempus ... exigamus? → Varro Ling 10.22. Ad hunc quadruplicem fontem ordines deriguntur bini, uni transuersi, alteri derecti, ut in tabula solet in qua latrunculis ludunt. uictor imperator designabatur — el vencedor era nombrado imperator 400 Hist Aug Quatt tyr 13.2. cum in quodam conuiuio ad latrunculos luderetur, atque ipse decies imperator exisset.