[RSL] subs. m. FORMA stīpes; f. Apul Met 8.22. in ipsa cariosa stipite.; stips Petron 43.5.; de stirp ambigitur Apul Met 8.22. in ipsa cariosa stipite. ETYMstipare? DLAT stipidosus. DROMesp. estípite, estival 'calceamenti genus' < it. estival (< it. stivale < stipsML; fortasse < aestiualis 'ad aestatem pertinens'. [FREQ media 173indicia13/d.c.m. 239-169 Enn] uocabulum scriptis litterariis omne genus aptum, uersu pro rata parte abundantius, omnibus usibus praecipue doctis; et technicis ad agri culturam pertinentibus inuenitur; inde ab initiis apparet usque ad Antiquitatis finem.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
argumentalis
36
7,2
dramatica
7
16
exponens
40
14
lyrica
10
43
narratiua
77
15
satirica
3
15
diachronica
III-II aec.
13
22
I aec.
23
8,4
I-II ec.
79
20
III-V ec.
58
8,6
diaphasica
docta
57
27
media
111
9,9
quotidiana
5
12
diastratica
litteraria
144
13
technica
29
11
modus
prosa
93
7,8
uersu
80
44
¶a1pars arboris seu arbusti durissima in longum asciata ut laborantibus usibus uariis sit — tronco de árbol o de arbusto una vez cortado y preparado para múltiples usos, trabajado en una forma alargada y relativamente poco gruesa, estaca, pilote, poste o viga [HYPERtrabsaHYPcanteriusb, clauab, palus1, rudisa, sudis, surus, taleaa, uacerraa, uallusaDOM arbor, frondes, radix; carceralis, noxialis] 234-149 Cato Agr 18.2. arbores ad stipitem primum derectas p. XVI, stipites crassos p. II. 50-19 Tib 1.10.17. Lares neu pudeat prisco uos esse e stipite factos. 60 Colum 6.19.2. huic solo septenum pedum stipites recti ab utroque latere quaterni applicantur. 368 Eutr 3.6. triumphans Marcellus spolia Galli stipiti inposita umeris suis uexit. Gloss 2.188.39. στέλεχος. 4.286.39. stipis truncus. 4.176.51. stipite arbor nudata foliis. 5.390.42. stipite ligno. quasi trabes ea utebatur, praesertim si palationem efficere uelis — se utilizaba como estaca o poste, preferentemente para clavar firmemente en el suelo 390 Amm 18.8.12. miles ante me quidam discriminato capite, quod in aequas partes ictus gladii fiderat ualidissimus, in stipitis modum undique coartatus haereret. seu uallum — o para formar empalizadas 29-9 Liv 41.27.8. extra portam trigeminam emporium lapide strauerunt stipitibusque saepserunt. seu quasi prelo uti, incerto tamen modo — o como viga en una prensa, con una función imprecisa 234-149 Cato Agr 18.2. seu currus axis — o eje de las ruedas del carro 197 Tert Apol 50.3. ad stipitem dimidii axis reuincti sarmentorum ambitu exurimur. Paul Fest 4. et stipes teres, circa quem rota uertitur, et tabula sectilis axis appellatur. seu ad iumenta religanda — o estaca para atar a ella los animales 60 Colum 6.2.4. cum deinde buculos comprehenderis, perducito ad stabulum, et ad stipites religato. seu ad homines plectendum uel torquendum — o a las personas, para aplicarles un castigo o tormento 121 Suet Nero 29.1. uirorum ... ac feminarum ad stipitem deligatorum inguina inuaderet. 370-420 Hier Epist 1.4. crines ligantur ad stipitem, et toto corpore ad eculeum fortius alligato, uicinus pedibus ignis apponitur. Gloss 5.625.4. uecerra est stipes ubi religantur. immo ad eorum corpora infindendum — o directamente para empalarlas 63-65 Sen Epist 14.5. cogita ... carcerem et cruces et eculeos et uncum et adactum per medium hominem qui per os emergeret stipitem. contra tantam saeuitiam, homines arti dediti terminales stipites certe adfabre at rustice laborabant — frente a tal truculencia, y por el propio espíritu artístico del ser humano, la estaca o poste que señalizaba un término o una particularidad del terreno podía ser labrado rústicamente 5 Ov Fast 2.642. Termine, siue lapis siue es defossus in agro stipes. 390 Amm 31.2.2. ut bipedes existimes bestias uel quales in conmarginandis pontibus effigiati stipites dolantur incompte. 417-418 Oros Hist 5.12.2. stipites, terminorum indices. a2palus, rudis seu lignum — palo, madero o leño [SIM →rudisa] 52-51 Caes Gall 7.73.6. huc teretes stipites feminis crassitudine ab summo praeacuti et praeusti demittebantur. 2-8 Ov Fast 5.506. ignis in hesterno stipite paruus erat. 350 Pelagon 50.1. ambulabit pedibus incertis et interdum cuilibet aut stipiti aut iacentibus lapidibus pedes offendit. ad multa et uaria pertinuit, qualia ligna — fue aplicado extensamente a múltiples realidades, como a los leños para hacer fuego 2-8 Ov Met 5.57. stipes qui media positus fumabat in ara. seu taedam — a una antorcha 60 Petron 124.263. Mauortius ... flagranti stipite dextra minax terris incendia portat. seu candelabri ligulam — al brazo de un candelabro 390-406 Vulg Ex 37.19. aequum erat opus sex calamorum, qui procedebant de stipite candelabri. seu ad ea quibus quidam defenditur — a medios de defensa 5 Ov Fast 1.570. prima mouet Cacus conlata proelia dextra remque ferox saxis stipitibusque gerit. seu, et saepe, ad Herculis clauam — o, con cierta frecuencia, a la maza o clava de Hércules 63-65 Sen Her O 208. uidi miseranda mei fata parentis, cum letifero stipite pulsus tota iacuit sparsus in aula. a3 CHRIS Christi crux — la cruz de Cristo [HYPER tormentumeSIM →cruxa] 197 Tert Nat 1.12.3. quanto distinguitur a crucis stipite Pallas. 329 Iuven 4.700. caelo ne forte remissus Helias ueniat ... liberet et misero confixum stipite regem. bconuiciumab intellectus inopia uel cibarii animi sensus — por la poca inteligencia o la grosería de los sentimientos: tarugo, zopenco o zoquete [HYPERcontumeliaSIM →truncusb] 163 Ter Hau 875. in me quiduis harum rerum conuenit quae sunt dicta in stulto, caudex stipes asinu' plumbeus. 57 Cic P. red in sen 14. cum hoc homine an cum stipite in foro constitisses, nihil crederes interesse. 60 Petron 43.5. ille stips, dum fratri suo irascitur, nescio cui terrae filio patrimonium elegauit. 394-404 Claud In Eutr 1.126. cum pallida nudis ossibus horrorem dominis praeberet imago ... et nihil exhausto caperent in stipite lucri. c1 AGR arboris truncus — tronco de árbol [HYPmatrixcHOLarborMERliber1aSIMcaudexa, truncusa] 65-54 Catul 64.289. ille tulit radicitus altas fagos ac recto proceras stipite laurus. 60 Colum 2.2.28. bubulcus ... praefractas stipes summasque radices ... omnes refodiat ac persequatur. 200-300 Garg Mart Med 3.7. fiunt dulcia ex amaris si, circumfosso stipite, tribus a radice digitis latior cauerna ponitur qua pruina decurrat. 386 Avien Orb terr 1112. prorumpit lacrimoso stipite myrrha. quandoque ad truncum pertinuit cui suboles insiticia infertur — a veces, se aplica al tronco donde se injertan esquejes 30-15 Prop 4.2.18. insitor hic soluit pomosa uota corona, cum pirus inuito stipite mala tulit. c2immo arbor ipse fuit — e incluso se refirió metonímicamente al árbol [HYPERplantaSIM →arborDOMdiuersis generibus acernus, pineus, quernus] 2-8 Ov Fas 3.751. constitit ipse super ramoso stipite nixus. 400-430 Mar Victor Aleth 2.10. quali ore rudes stupeant tam barbara rura coloni, quae non frugifero distincta stipite uernant.