[RSL] subs. m. bellatrix, icis.adi. FORMAarch. duellator Plaut Capt 68. duellatores optumi.; f. bellatrix Gloss 2.411.53. bellatrix πολεμική. 4.591.35. pugnatrix. ETYMbellare. DLATbellatorius. [FREQ media 342indicia20/d.c.m. 201 Plaut] uocabulum omnibus Romanis commune, scriptis litterariis narrando argumentado aptis maxime usitatum, prosa paulo amplius quam uersu si numerum uideas, sed pro rata parte uersu abundantius; in tempore primitiuum est, usibus praecipue doctis et mediis, siquidem quotidianis quoque abundat; scriptis technicis non paucis, uario genere maxime ad rem militarem pertinentibus inuenitur; saec. III-V ec. eo maxime apparente.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
argumentalis
81
11
dramatica
9
20
exponens
38
13
lyrica
4
14
narratiua
207
38
satirica
3
16
diachronica
III-II aec.
9
22
I aec.
22
7,9
I-II ec.
75
19
III-V ec.
236
25
diaphasica
docta
91
44
media
242
17
quotidiana
9
16
diastratica
litteraria
307
22
technica
35
13
modus
prosa
269
18
uersu
73
37
¶subs. m.ais qui bellat, quod in initiis magni militis notam saepe exhibet — ejecutor de la acción de bellare; el que participaba en la guerra presentaba frecuentemente, en sus inicios, el matiz de gran guerrero 29-9 Liv 6.23.5. cunctatorem ex acerrimo bellatore factum. 30 Val Max 3.2.21. duobus factis ... quantus bellator fuerit cognoscetur. quae nota postea deperdita est, nam ad militem certe designandum peruenit — valor que más tarde va perdiendo, pues acaba por designar directamente al soldado [HYPERmunus exercitus] 201 Plaut Bacch 927. armis, equis, exercitu atque eximiis bellatoribus. 29-9 Liv 1.59.9. Romanos homines, uictores omnium circa populorum, opifices ac lapicidas pro bellatoribus factos. 116 Tac Ann 4.49. ingens multitudo bellatorum imbellium. 417-418 Oros Hist 1.8.6. amissis octoginta milibus bellatorum trepidus refugit. in fine Antiquitatiscum uir saepe inuenitur — acompaña frecuentemente a uir [SIM→miles] 390-406 Vulg Chro I 28.3. Deus autem dixit mihi non aedificabis domum nomini meo eo quod sis uir bellator et sanguinem fuderis. b1duae significatiuae concretiones expertum est, quarum una ut latrunculus facta est — experimentó dos concreciones semánticas, una de ellas como peón en un juego de mesa [SIM→latrunculusb] 1 Ov Ars 3.359. latronum proelia ludat ... bellatorque sua prensus sine compare bellat. b2altera per uocabuli equus ellipsem quem adi. bellator pertinuerat, equum ad bellum aptum significauit — otra, debido a la elipsis de equus, al que calificaba el adj bellator, resultando en este solo el uso como caballo de guerra [HYPERequusSIMdoctum sonipes] 100-128 Iuv 7.127. ipse feroci bellatore sedens curuatum hastile minatur. 390 Veg Mulom prol.11. circa equos probatissimos bellatores, acerrimum studium amoremque constat esse dominorum. → Serv Aen 10.891. bellatoris equi per quem bellum geritur. Bellator. Forma Bellatur. cognomen — cognomenBelátor [HYPER NOMENcognomen] Inscr Cil 12.4548. Bellator Augusti libertus coiugi merenti. 171-230 Hd 44871 Diuoduri in Belgica. Lucio Maternio Bellatori. 201-300 Hd 69937 Eburaci in Britannia. Flaui Bellatoris decurionis coloniae Eboracensis. Cil 13.5722. hic in pace requiescit bone memoriae Bellatur. adi. cqui bellum facit (f. bellatrix ut adi. tantum inuenitur, ad feminas, res ad militiam eiusque uirtutes pertinentes et ad urbem maxime bellicosam, quae Roma fuit) — que hace la guerra, guerrero, luchador o belicoso (el f. bellatrix solo aparece como adj., referido a mujeres, aspectos materiales de la milicia y a sus virtudes, así como a la ciudad guerrera por excelencia, que es Roma) [REL→bellicosus] 29-19 Verg Aen 1.493. Penthesilea furens, mediis ... in milibus ardet, ... bellatrix, audetque uiris concurrere uirgo. 12.614. extremo bellator in aequore Turnus palantis sequitur paucos. 8-12 Ov Trist 2.1.321. Nec mihi materiam bellatrix Roma negabat. 65 Homer 172. Agamemnon ... quem sibi bellatrix delegit Graecia regem. 394-404 Claud Sext con 135. Incidit in magnam bellatricemque triremim. → Ps Dosith Mon. polemios bellator. ut rixosus in malam partem interpretatus est — adquirió tintes peyorativos, próximos a pendenciero 250 Comm Ins 1.7.12. Obsceni, furiosi, bellatores, impii uitae.