[RSL] subs. n. FORMA būcinum. ETYM bucina. DLATesp. bucio? →bacar. [FREQ humilis 14indicia1,1/d.c.m. 79 Plin Nat] uocabulum technicum, pauca tempora complectens et a paucis auctoribus editum.
Variatio
indicia
p/d.c.m. subc.
operum
exponens
14
5,5
diachronica
I-II ec.
14
3,2
diaphasica
media
14
1,3
diastratica
technica
14
5,8
modus
prosa
14
1,2
¶a1bucina militaris — trompa militar [HYPERinstrumentum musicum militareSIM→bucinab1] 79 Plin Nat 11.20. statio ad portas more castrorum, quies in matutinum, donec una excitet gemino aut triplici bombo ut bucino aliquo. 180 Hyg Astr 2.23.3. Huic similis est historia de bucino Tritonis. 253-259 Hyg Mun castr 21. Castra ... longum pedes mmcccc, latum pedes mdc. Si longiora fuerint, classica dicentur, nec bucinum in tumultu ad portam decimanam facile poterit exaudiri. → Gloss 2.31.34. βουκάνη. 2.259.9. βουκανιστήριον bocina bocino. 2.429.41. σάλπιγξ tuba litua bucinum. 4.293.33. tuba bucinum. a2interdum instrumentum musicum a bucinae sonitu difficile est — alguna vez resulta difícil distinguir entre este objeto musical y el sonido de la trompeta [HYPERsonusSIM→classicuma] → Isid Orig 18.4.2. clangor bucinae bucinum dicitur. Gloss 5.172.47. clangor bucinae. b (→bacar; purpura haemastoma) aperta relatio quae bucinam, buccam bucinumque coniungit in nodum lexicum et semanticum adducit; nam haec tria uocabula in lingua ante Romanos usitata, 'cauum' communiter significantia, fortasse1 coniunctae sunt; idque molli cuidam, paruo corpore suumque finem in buccam aperienti, applicatum esset; quod animal minutum purpuram quandam uiolaceam et male odoram praestabat, quae postea 'Byzantii purpura' nominata est — la evidente relación existente entre bucina, bucca y bucinum, lleva a un cruce léxico y semántico interesante; pues pudiera ser1 que estas tres palabras pertenecieran a un fondo lingüístico prerromano cuyo significado general fuera el de 'oquedad'; lo cual se aplicaría a cierto molusco, de tamaño pequeño y con su extremidad abierta en forma de boca, del cual se extraía un tipo de púrpura de color anaranjado violáceo y que expelía mal olor, conocido más tarde como 'púrpura de Bizancio', el buccino1 [HYPER molle purpurarium] 79 Plin Nat 9.130. concharum ad purpuras et conchylia ... duo sunt genera: bucinum minor concha ad similitudinem eius qua bucini sonus editur, unde et causa nomini, rotunditate oris in margine incisa ... bucinum non nisi petris adhaeret circaque scopulos legitur. 400 Epist Alex 218. Indi ... nobis spongias albas purpureasque in manus dedere cum bucinis et genere coclearum. !1 Delgado, Á. 1943 ‘Purpura Gaetulica’, Emerita 14, pág. 124 ss. Madrid, CSIC. cut saepe fit, mollis nomen ad id, quod ab eo prouenerat, pertinuit, ita ut purpurae tincturam designaret — como sucede frecuentemente, el nombre del propio molusco pasó a ser aplicado al producto que se elaboraba con él, indicando entonces la tintura o el tinte de la púrpura [HYPERtinctura] 79 Plin Nat 9.138. non tamen usquam pelagi centenas libras quinquagenos nummos excedere et bucini centenos sciant qui ista mercantur. Bucinum.x2et Romae et Constantinopolis uicus — El Cuerno de Oro, barrio de Roma y de Constantinopla [HYPERNOMEN uicusaREL URBSConstantinopolis, Roma] 350-400 Curios Urb reg 4.p6. Aura Bucinum. 421 Reg Urb 7. Aureum Bucinum. → Dig 14.4.5.16. si duas tabernas eiusdem negotiationis exercuit et ego fui tabernae uerbi gratia quam ad Bucinum habuit ratiocinator, alius eius quam trans Tiberim. ! Preler 128.