Saltar al contenido

Linguae Latinae Historicum Lexicon


[LLHL] concinnus, a, um

[RSL; RSL transgressio concinna] 
adi. FORMA concinnis Apul Met 5.20., Gloss 4.321.28. ; a quo concinniter. ETYM cinnus1; cum concinere coniunctum Prisc Part 3.467. Concinnus ... a canendo compositum est. DLAT concinne, concinniter, disconcinnus, inconcinnus. [FREQ humilis 45indicia 2,5/d.c.m. 205 Plaut] uocabulum scriptis litterariis omne genus praeter satiricos aptum, praecipue exponendo et argumentando, necnon pro rata parte consideratis dramaticis lyricisque; et uersu et prosa, omnibus usibus; technicis ad rhetoricam, historiam naturalem et musicam pertinentibus quoque apparet; inde ab initiis inuenitur, magis aec. usitatur.
Variatioindiciap/d.c.m. subc.
operumargumentalis192,6
dramatica36,5
exponens123,6
lyrica421
narratiua50,93
diachronicaIII-II aec.37,5
I aec. 238,2
I-II ec.71,8
III-V ec.101,1
diaphasicadocta52,4
media352,7
quotidiana35
diastraticalitteraria352,6
technica82,9
modusprosa332,4
uersu105,1
   ¶ sensus ad id quod elaboratum constitutumque fabre et polite fuit, compagem adeo concinnatam faciens ut uoluptatem animo praebeat aut opus utile efficiat — su contenido semántico era aplicado a algo que ha sido trabajado y organizado con cuidado y detalle, manteniendo la hilazón y la armonía entre sus partes constitutivas, de manera que proporcione un placer estético o un resultado funcional → Gloss 2.352.24. κολλήσιμος. 5.354.6. concinna coniuncta. 
a1 bene dispositus et conueniens — bien proporcionado o apropiado [REL aptusb, artios, conueniens, peraccommodatus, perappositus ANT inconcinnusa1] 205 Plaut Mil 1024. Pal. Pedetemptim ... tractari satiust hasce huius modi mercis. Pyrg. Age age ut tibi maxume concinnumst. 70 Lucr 4.1276. consuerunt scorta moueri ... ipsa uiris uenus ut concinnior esset. 60-54 Cic Ad Q fr 21.2. Totum in eo est ... tectorium ut concinnum sit. 55 Cic Pis 59. ut es homo factus ad persuadendum, concinnus, perfectus, politus ex schola. 120-160 Fronto Ant Pium 8. straboni oculi dispares sunt: ... disconcinnos illos, hos concinnos dici potuisse; conuenientes multo melius. 125 Apul Socr pr.4. cui ... corpus tam concinnum est, ut neque oppido paruum neque nimis grande sit, sed quantum satis ad usum decoremque. Apul Met 5.20. lucernam ... concinnem completam oleo claro lumine praemicantem. (Vitr 8.1.5. lucerna concinnata, →concinnarea1) 370-400 Physiogn 108. homo animosus ... ita erit: corpore rectus, lateribus idoneus, artus omnibus membris atque concinnus. → Ps Char 443. elegans. comis. adstrictus. breuis. concinnus. affabilis. uenustus.
a2 ad hominem siue rem iucundam gratam pertinuit — fue aplicado, a partir de aquí, a la persona o realidad entretenida, amena o divertida [REL →iucundus] 34-30 Hor Sat 1.3.50. ineptus et iactantior hic paulo est: concinnus amicis postuut uideatur. Epist 11.2. concinna Samos. 405 Prud Perist 2.321. concinna urbanitas.
a3 item ad hominis seu rei formam, quasi delicatam et uenustam — y al aspecto externo de la persona o cosa, entendiéndolo como refinado, primoroso o delicado [REL bellatulus1, delicatusa, mundus1b, ornatus1b, uenustus] 32 Val Max 2.1.5. feminae, quo formam suam concinniorem efficerent, summa cum diligentia capillos cinere rutilarunt. 79 Plin Nat 35.111. Nicophanes, elegans ac concinnus ita pictor, ut uenustate ei pauci conparentur. 125 Apul Apol 19. putas ... fortunam uelut tunicam magis concinnam quam longam probare. → Gloss 4.321.28. concinnis subtilis.
a4 seu ad rem minime simplicem — o a una realidad compleja [REL →uariusa] 79 Plin Nat 16.148. folia helicis parua sunt et angulosa concinnioraque, cum reliquorum generum simplicia sint.
a5 paucis uerbis, qui elaboratus et accuratus erat — en resumen, era aquello trabajado o elaborado [REL →politusa] → Evanth 2.6 satyra concinna argumento.
b1 ORAT congruens et symmetros — equilibrado o simétrico [REL →symmetros DOM breuis, elegans, oratio, sententia] 86-82 Rhet Her 4.32. quae lepida et concinna sunt, cito satietate adficiunt aurium sensum fastidiosissimum. 55 Cic De orat 3.100. orationem concinnam. 3.203. reditus ad rem aptus et concinnus esse debebit. 120-160 Fronto Aurel 18. uerbum ... usurpatum concinnius aut congruentius aut accommodatius. → Gloss 4.38.44. concinnum breuiter ornateque positum.
b2 harmonicus — armonioso [REL →sonans] 46 Cic Brut 325. sententiis non tam grauibus et seueris quam concinnis et uenustis. 34-30 Hor Sat 1.10.23. sermo lingua concinnus utraque suauior, ut Chio nota si conmixta Falerni est. 375 Symm Epist 2.1.2.2. Quid enim concinnius epistula tua, quam nuper accepi? Quid uersuum admixtione iucundius?
per uerborum concinnationes seu uerborum finalibus uariationes — gracias a las asonancias del texto o a la variación en las terminaciones de una misma palabra → Beda metr 150. omoeoteleuton, id est, similis terminatio ... huiusmodi orationes esse reor, quas Hieronimus concinnas rethorum declamationes appellat.
b3 (→concinnitasa3) quae harmonia, cum breuitate coniuncta, ideo cum perspicuitate, quasi bene expositus comprehensa est, itaque ut breuis seu concisus usum est — dicha armonía fue identificada con la brevedad, y por tanto con la claridad: claro o bien explicado, y por tanto breve o conciso [SIM →circumcisusb DOM breuis, breuiter] 46 Cic Brut 272. concinnae acutaeque sententiae. 35-32 Nep Epam 5.1. fuit concinnus in breuitate respondendi. 35-38 Sen Contr 7.5. Albucius dum genera dicendi transfert ... modo horridus et squalens potius quam cultus, modo breuis et concinnus. 400 Aug C Faust 1.2. breuia ... et concinna responsa. 420 Cael Aur Chron 62. quae a quibusdam probata breui atque concinna oratione subiciam.
b4 in designando quasi breuis fortasse comprehensum est — en la designación: corto [SIM →breuisa] 125 Apul Apol 19. tunicam magis concinnam quam longam.
c de concinere ambigens quasi rhythmicus uisum est — rítmico, por confusión con concinere [SIM concinens, numerosusb, rhythmicus ANT inconcinnusb] 388-390 Aug Mus 3.7.16. Non ... tam suaui sonaret aequalitate, aut motu tam concinno plauderetur, si non inesset in illo numerositas. 6.2.15. Ut ergo ipso suo genere aures mulceat, illa uis facit qua concinna adsciscimus, et absurda respuimus. → Gloss 2.443.26. σύμφωνος.

Ad portam Latinam ...